རྩོམ་པ་པོ་གྲགས་ཅན་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་བྱས་པ།

བཅར་འདྲི་བ། སྐྲན།

གཤིས་ལ་ཡོད་པའི་སྙན་ངག་ལ་ནམ་ཡང་འཆི་རྒྱུ་མེད།

........... རང་རེའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་ཞིག

དྲི་བ། སྐུ་ཞབས་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ལགས་ཁམས་བཟང་། དང་པོར་ཉིད་ཀྱི་ད་ལྟའི་ལས་གནས་གཞི་བྱས་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་གསུང་རོགས་གནོངས།

ལན། ཁམས་བཟང་། ང་ལ་ལས་གནས་ཟེར་བ་གང་ཡང་མེད། ཨ་རིའི་ནང་དུ་ཚོང་ཙག་ཙིག་རེ་བརྒྱབ་ནས་ཁང་གླ་སྤྲོད་ཐུབ་ཙམ་དང་ལྟོ་གོས་འདང་ཙམ་གྱིས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།

དྲི་བ། ང་ཚོ་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཞེས་གོང་བཀུར་དང་འུད་བསྟོད་བླ་མེད་བྱེད་མོད། དེ་ལ་འདིར་ཉིད་ཀྱིས་ནང་ཆོས་དང་མ་འབྲེལ་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་རང་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མིན་ཞིང་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཚུལ་ཞིག་གསུང་རོགས་ཞུ།

ལན། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་ཆོག་མི་ཆོག་གི་སྐད་ཆ་ཅང་བཤད་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད་སྙམ། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཞུང་ལུགས་རེད། དེ་མ་ཡིན་པའི་རིག་གནས་གང་འཚམ་ཞིག་དང་བོར་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་བསྒྱུར་བ་རེད་དེ། བསྒྱུར་ཟིན་པའི་རིག་གནས་དེ་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་མཉམ་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་བརྒྱུད་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟ་སྔར་གྱི་རྒྱ་གར་གྱི་རིགས་གཞུང་གི་ངོ་བོ་དེ་རང་འཇགས་སུ་བསྡད་ཡོད་པ་མ་རེད། བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསམ་བློ་དང་། གོམས་གཤིས། ནང་ཆོས་བོད་དུ་མ་དྲངས་ཡར་སྔོན་དུ་ཡོད་པའི་ས་སྐྱེས་རྡོ་སྐྱེས་ཀྱི་རིག་གཞུང་བཅས་མཉམ་འདྲེས་སུ་གྱུར་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། སྔར་གྱི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་གོང་གི་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་དེ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་དུ་བསྡད་ཡོད་མི་སྲིད་པ་རེད། དེ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་རེད་དང་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་ཏན་ཏན་དཔྱད་པ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་རེད།

གང་ལྟར་རིག་གནས་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཞུགས་དང་མ་ཞུགས་ཟེར་བ་དེ་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ལྷད་དེ་མེད་སོང་བ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་དངོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གཙང་མ་དང་། ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་ལྷད་ཞུགས་སོང་བ་ཡིན་ན་གཙང་མ་མེད་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་འཁོར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་སྟབས། ཞོགས་དུང་གི་<བག་ཆགས་དོང་སྤྲུགས།>ལྟ་བུ་ཡིན་ནའང་ཁོའི་སྐད་ཆའི་ལྟེ་བ་དེ་དེ་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཆོས་ལུགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ལྷད་ཞུགས་སོང་བ་ཡིན་ན། སྤྱི་ཚོགས་དེ་གཙང་མ་དང་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་གིན་མེད་པ་དང། རིག་གཞུང་ལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་རྫོགས་དོང་སྤྲུགས་སམ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་ཚན་རིག་དང་རྫས་འགྱུར་ལྟ་བུ་ཁག་ཅིག་ཕུད་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྩ་བས་ཉིད་ནས་མ་འགོས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དཀོན་པོ་ཡིན་ལ། གཙང་བཙོག་གི་རྣམ་དབྱེ་འབྱེད་རྒྱུ་དེ་སི་ཏ་ལེན་སོགས་དམར་ཤོག་པའི་ལྟ་གྲུབ་ནང་ཡོད་མྱོང་བ་ཙམ་ལས། འཇིག་རྟེན་སྤྱི་འགྲོས་སུ་དེ་འདྲའི་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་ཧ་ལམ་མེད་པ་འདྲ།

གང་ལྟར་ངས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་ལ་ཡོད་བསྡད་པའི་རིག་གཞུང་མང་བོ་ཞིག་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་ཡོང་བ་དེ་བོད་པའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ཐིམ། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་དེ་ཚུར་ནང་འདྲེན་མ་བྱས་པའི་སྔོན་གྱི་བོད་མིའི་སེམས་ཁམས་ཤིག་ཡོད་པ་རེད། བསམ་བློ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་རིག་གཞུང་ཟེར་བ་དེ་དབྱིན་སྐད་དུ་ (culture) ཟེར་བ་དེའི་ནང་ལ་ཐིམ་ནས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཅིག་བརྒྱུད་ཡོང་དུས། དེ་ཉིད་ཕར་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་དང་མཐུན་གྱིན་མེད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་དང་ཡང་མཐུན་གྱིན་མེད། མི་རིགས་གཞན་གང་གི་རིག་གཞུང་དང་ཡང་སྒོ་ཀུན་ནས་འདྲ་མཚུངས་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་བཏགས་ན་འོས་འཚམ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག དེ་མ་གཏོགས་རིག་གཞུང་གི་ནང་ནས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་ཡོད་པ་ཕྱི་ལོགས་སུ་བཏོན་པ་ཡིན་ན་ཤུལ་དུ་ག་རེ་ལྷག་ཡོད་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་བགར་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་རེད་མི་འདུག་ལ་བགར་དགོས་པའང་མི་འདུག་སྙམ། ཨ་རི་ལྟ་བུ་ལ་ཆ་བཞག་ན། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། སྤྱི་མཐུན་ཚོགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཙོ་ཡེ་ཤུ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གཞི་ལ་བཞག་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཆབ་སྲིད་པ་རེ་རེས་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཤན་མ་འདྲེས་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་ཡིན། དེས་ན་འཛམ་གླིང་ཡུལ་ལུང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་། ཁོང་ཚོར་ཁོང་ཚོའི་རིག་གཞུང་མ་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་ལྟ་གྲུབ་གཞན་པས་ཤན་ཞུགས་ཐེབས་པ་མེད་པ་ཞིག་ཧ་ལམ་ཡོད་ཁག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་ཆོས་ལུགས་བརྒྱ་ཆ་ག་ཚད་འདུག ཆོས་ལུགས་དང་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་ཆ་ག་ཚད་འདུག་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཧ་ལམ་བྱུང་མེད་པ་འདྲ།

དྲི་བ། དེང་གི་ཆར་གཞེས་བྱེས་བོད་མི་མང་དག་ཅིག་གིས་ཚིག་བཅད་གསར་མ་ཟེར་བ་ཞིག་གླེང་བཞིན་པ་དེར་ཉིད་ལ་དགོངས་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་དམ། ཡང་ན། འདི་ནི་དོན་དངོས་ཀྱི་གསར་བཏོད་ཅིག་ཡིན་ནམ་སྔོན་མ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། ལན། ངས་ལྟ་སྟངས་འདྲ་བོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་བཅད་རྩོམ་གསར་མ་ཟེར་བ་འདི། ༡༩༥༨ ཡར་སྔོན་གྱི་རྩོམ་པ་པོ་དེ་ཚོས་འབོལ་རྩོམ་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་ས་རེད། འབོལ་རྩོམ་ཟེར་བ་དེར་ག་རེ་འཇོག་གིན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ་དང། རྡོ་གྲུབ་ཆེན། ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རྩོམ་པ་བོ་དེ་དག་གི་ཚིགས་བཅད་བརྩམས་ཆོས་མང་ཤོས་ལ་འབོལ་རྩོམ་ཟེར་གྱིན་འདུག འབོལ་རྩོམ་ཡིན་པའི་ཚད་གཞི་བཞག་པ་དེ་འདྲ་མ་མཐོང་ཡང་། སྟབས་བདེ་བོ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བཤད་ན། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཤས་ཆེར་སྤྱད་ནས་བྲིས་པ་ལ་འབོལ་རྩོམ་དང་། རྩོམ་རིག་དང་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཤས་ཆེར་སྤྱད་ནས་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་སོགས་བརྩམས་ཆོས་ཁག་ལ་འབོལ་རྩོམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཀྱིན་མེད་པ་འདྲ།

ང་ཚོས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཚགས་པོ་གཏོང་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། སྐད་ཡིག་ལའང་དེ་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། སྔོན་ཆད་རྒྱ་གར་ལ། རྟོགས་སླ་བ་རྒྱལ་བོའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས། རྟོགས་དཀའ་བ་པཎ་ཌི་ཏའི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། དེང་སང་དབྱིན་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཆ་བཞག་ན། མི་གསར་བ་ཞིག་དང་ཐུག་ན། དེ་ལ་སློབ་སྦྱོང་ག་ཚད་ཡོད་མེད། ཁྱིམ་ཚང་མཐོ་དམན་ག་འདྲ་ཞིག་ནས་ཡོང་མིན་ལམ་སེང་ཤེས་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། འདི་དག་གིས་ག་རེ་སྟོན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད་དམ་ཟེར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་རིག་གནས་ཕལ་མོ་ཆེར་རིམ་པ་གཉིས་ཕྱེས་ཡོད་པ་དང་། རིམ་པ་གཅིག་དེ་རིམ་པ་གཞན་དེ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ལྟ་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་པ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ལྟ་སྟངས་འདི་འདྲ་སྤྱད་དེ་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་འབོལ་རྩོམ་དུ་བཏགས་པ་ཁག་ལ་ཁ་སྐད་དང་ཡུལ་སྐད་ཤས་ཆེ་ཞིང། རིམ་པའི་གོང་མའི་རྩོམ་རིག་གི་ཐ་སྙད་གཙོ་བོ་གཞུང་ལུགས་དང་རྩོམ་རིག་གི་ཐ་སྙད་ཤས་ཆེ་བ་ཤེས་ཐུབ་པ་ཡིན།

སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་མི་ལ་གྲལ་རིམ་གོང་འོག་གཉིས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་གྲལ་རིམ་གོང་མ་ལ་(Uper Class)དང་། འོག་མ་ལ་(Lower Class)ཞེས་པའི་འབོད་སྟངས་བྱུང་ཡོད་ལ། གྲལ་རིམ་གོང་མའི་སྐད་ཆ་དེ་མཆོག་དང་། གྲལ་རིམ་འོག་མའི་སྐད་ཆ་དེ་དམན་པར་བརྩི་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྩོམ་རིག་ལའང་རིམ་པ་གོང་འོག་གཉིས་བྱུང་ཡོད་ཅིང་། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ལ་(Classic)ཟེར། འདི་རྩོམ་རིག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། རོལ་མོ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་བརྩམས་ཆོས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཁྱབ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།དེས་ན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་འབོལ་རྩོམ་ཟེར་བ་དེ་རིམ་པ་འོག་མ་དང། འབོལ་རྩོམ་དུ་མི་གཏོགས་པའི་སྒྱུ་རྩལ་བརྩམས་ཆོས་ཁག་རིམ་གོང་མར་བགྲང་གིན་ཡོད་པ་འདྲ།

མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། འབོལ་རྩོམ་ཟེར་བ་མི་མང་གི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གི་སྐད་ཆ་དེ་ཤུགས་ཆེ་བས་ན་མི་ཚང་མས་ནང་དོན་གོ་ཐུབ་པ་དང་། མིག་ལམ་དུ་ཅིག་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ། ཡི་གེ་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་། ཡི་གེ་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་ག་ལེར་ཀློག་པ་ཡིན་ན་དོན་དག་གོ་ནུས་པ་དེ་འདྲ་འབོལ་རྩོམ་གྱི་ཚད་གཞི་འདྲ་བོ་མ་རེད་དམ།

ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལ་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་དེ་ཚོས་ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོའི་སྙན་ངག་དེ་ཚོ་སྙན་ངག་མ་རེད། འབོལ་རྩོམ་རེད་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་བྱུང་འདུག་ལ། ཁོང་གི་སྙན་རྩོམ་རྩེ་ཕུལ་སྒྲོལ་མའི་ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཡུ་ལོ་བཀོད་པའི་དགའ་ཚལ་ལྟ་བུའི་སྙན་ངག་རླབས་ཆེན་དེ་ཚོའང་འབོལ་རྩོམ་གྱི་ཤན་ཡོད་ཚུལ་གྱི་སྐད་ཆ་མང་བོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱི་གླིང་བས་རྩོམ་རིག་ལ་རིམ་པ་གཉིས་བཀར་བའི་ནང་གི་(Classic)ཟེར་བ་དེ་ཚོར་འུ་ཚོ་བོད་དུ་ཐ་སྙད་ཅི་ཞིག་བེད་སྤྱོད་གཏང་དགོས་པའང་གསལ་བོར་མི་ཤེས་མོད། དབྱིན་ཇིའི་ནང་དུ་བལྟས་ན་ཧ་ཅང་ལས་སླ་བོ་རེད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྩོམ་རིག་གི་རྒྱལ་བོ་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་ཝིལ་ཡིམ་ཤེཀས་པི་ཡར་(Willim Shakespeare 1564 - 1616) ཡི་སྙན་ངག་ལྟ་བུ་ལ་(Classic)ཡིན་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། རི་མོ་ལའང་རིམ་པ་དེ་ཡོད་པ་རེད། རོལ་དབྱངས་ལའང་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་འུ་ཚོ་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཐང་ག་འབྲི་སྟངས་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་(Classic)རེད། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རི་མོ་གང་ཞིག་དུས་རབས་ཅི་ཙམ་བརྗེ་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རིན་ཐང་དང་ཉམས་རྒྱུ་མེད་ཅིང་། ནམ་ཡང་རྒས་རྒྱུ་དང་རྙིང་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་རེད། དེང་རབས་སམ་(Contemporary) དང་ལྷག་པར་དུ་མོ་ཌོན་(Modern)ཟེར་བ་དེ་ཚོ་གནས་སྐབས་གནས་སྐབས་ཙམ་གཏོགས་ངོ་བོ་འགྱུར་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། རིན་ཐང་ཡང་སོ་ན་མི་གནས་པར་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་པ་དག་རེད།

དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པའི་ཪཱ་མ་ཎིའི་གཏམ་རྒྱུད་ལྟ་བུ་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་བའི་སྙན་རྩོམ་ཁག མཁས་གྲུབ་ཆོས་རྗེའི་སྙན་རྩོམ་ཁག རྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྙན་ངག ཆོས་དཔལ་ཞིང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་སྙན་ངག སྒེའུ་སྟེང་བློ་བཟང་གི་སྙན་ངག ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་དབང་བོའི་སྙན་ངག་ལྟ་བུ་ནི་མཆོག་གྱུར་གྱི་སྙན་ངག་གམ་(Classic)ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་དང་། ཞང་སྟོན་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། རྫ་དཔལ་སྤྲུལ། རྡོ་གྲུབ་ཆེན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་ལྟ་བུ་མཁས་པ་འདི་དག་གི་བརྩམས་ཆོས་ལ་འབོལ་རྩོམ་གྱི་ཤུགས་ངེས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་(Classic)ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། འབྲི་དཀའ་སླའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། འབོལ་རྩོམ་གྱི་རིགས་འདི་འབྲི་ཁག་པོ་ཡོད། འབོལ་རྩོམ་གྱི་རིགས་འདི་འབྲི་ཁག་པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། མངོན་བརྗོད་དང་བརྡ་རྙིང་། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྫིག་པོ་ཁག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་གིན་མེད་སྟབས། ཚིག་དང་ཚིག་སྦྱོར། རྗོད་དོན་གྱི་གསོན་ཤུགས་ཁོ་ན་ལས་མིང་ཚིག་གི་གོས་ཆེན་དང་རྒྱན་གཡོགས་མེད་སྟབས་རོ་ཉམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་ཡོད།

མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་བཅད་རྩོམ་གསར་མ་ཟེར་བཞིན་པ་དེ་སྔར་བྱུང་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་སྙན་ངག་ལ་འབོལ་རྩོམ་དང་འབོལ་རྩོམ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ནང་གི་འབོལ་རྩོམ་གྱི་ཁུངས་གཏོགས་དེ་ཏན་ཏན་ཆགས་ཀྱིན་འདུག དུས་སྐབས་རེ་རེའི་མིའི་བསམ་བློ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལ་འགྱུར་ལྡོག་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་དབང་གིས། སྙན་ངག་གི་རྩོམ་ལུས་ལ་མིང་ག་རེ་བཏགས་མ་བཏགས་ཟེར་བ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། དེ་ཆོག་གི་རེད། མ་འོངས་པར་ལོ་བཅོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་བཅད་རྩོམ་གསར་མ་ལ་མིང་གཞན་དེ་འདྲའང་འདོགས་སྲིད་པ་རེད།

གཞན་བཅད་རྩོམ་གསར་མ་དེ་གསར་བཏོད་ཅིག་རེད་དང་མ་རེད་ཟེར་ན། གསར་བཏོད་ཟེར་བ་དེ་ཚད་ག་འདྲ་ཞིག་འཇོག་མིན་སོགས་འདི་འདྲའི་རིགས་ཅུང་རྙོག་དྲ་ཚ་བོ་རེད། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་སྙན་ངག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ན། སྐབས་དེའི་གཞུང་དང་སྙན་ངག་རྩོམ་མཁན་ཕལ་ཆེ་ཤོས་བླ་མ་དང་གྲྭ་བ་མཁས་པ་དེ་ཚོ་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་ཤོས་ཀྱིས་བྲིས་བསྡད་པ་དེ་དང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བྲིས་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཞིག་ཤོར་བ་རེད། ཁྱད་པར་ག་རེ་ཤོར་བ་རེད་ཟེར་ན། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཉུང་ཉུང་བེད་སྤྱོད་བཏང་། མི་མང་གི་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་བེད་སྤྱོད་མང་བོ་བཏང་བས། བོད་ཀྱི་རྩོམ་ལ་ཤེས་རྒྱ་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞེ་དྲགས་མ་དགོས་པའི་ཐོག་ནས་གོ་ཐུབ་ཀྱིན་པ་རེད། སེམས་ལ་ཚོར་བ་སློང་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ལྷག་པར་དུ་དཔེ་དང་དཔེ་ཅན། གཟུགས་དང་གཟུགས་ཅན་གང་བཀོད་པ་རྣམས་ཐད་ཀར་མིའི་སེམས་ལ་འབབ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོས་གསར་བཏོད་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསར་སྣང་འདྲ་ཞིག་སྤྲད་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན། དེང་སང་བོད་ནང་གི་སེང་རྡོར་ལ་སོགས་པས་བཅད་རྩོམ་གསར་མར་འབོད་པ་དག་ཀྱང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ནམ་རྒྱུན་གྱི་ཞིང་འབྲོག་མི་མང་གི་ཁ་སྐད་ནང་གི་ཐ་སྙད་དེ་ཚོ་ཤུགས་ཆེར་བེད་སྤྱོད་བཏང་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད་དམ།

དཔེར་ན། འབྲོག་པ་ཞིག་ལ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མང་བོ་བེད་སྤྱོད་བཏང་བ་ཡིན་ན་ཁོའི་བློ་ངོར་ཅང་ཤར་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེ་དང་དཔེ་ཅན་མཚོན་སྟངས་སོགས་རྩོམ་རིག་གི་ལྟ་གྲུབ་སྟེང་ནས་བལྟས་ན་ཚད་ལྡན་ཡིན་རུང་། འབྲོག་པ་ཡི་གེ་མི་ཤེས་མཁན་ཞིག་ལ་ར་འཕྲོད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། དེ་ལས། ཕྱུགས་ཟོག་སེམས་ཅན། རྟ་སྒ་སྲབ་གསུམ། སྦྲ་དང་རས་གུར། ཕུར་བ། ཕུར་རྡེབ། འུར་ཆ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་དཔེ་སྦྱར་ནས་བྲིས་པ་ཡིན་ན་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ངོར་ལམ་སེང་འོ་ཅིའི་མ་བདེན་བསམ་ནས་ར་འཕྲོད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། ད་ཕལ་ཆེར་བཅད་རྩོམ་གསར་མའི་སྐོར་དེ་འདྲ་ཞིག་མིན་འགྲོ།

དྲི་བ། བོད་ཀྱི་རྩོམ་མཁན་ཚོ་མི་རིང་བར་རྒས་༼རྩོམ་མཚམས་བཞག་པའི་དོན༽འགྲོ་གི་རེད་ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་རྩོམ་མཁན་རེ་གཉིས་དོན་ངོ་མར་ཅུང་ཙམ་ནས་གྲགས་མེད་དུ་གྱུར་འགྲོ་བ་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་རིགས་གཞན་ལ་བསྡུར་ན་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱང་དེང་གི་ཆར་རྩོམ་མཚམས་བཞག་པའི་གྲས་སུ་འཆད་བཞིན་པ་འདིར་ཉིད་ལ་ཅི་ཞིག་གསུང་རྒྱུ་ཡོད་དམ།

ལན། སྤྱིར་བཏང་བོད་པ་དང་མི་རིགས་འདི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ཁག་པོ་རེད། རྩོམ་རིག་གཅིག་པུ་མ་རེད། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པ་རེད། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ནས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པ་རེད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ནས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པ་རེད། ཚན་རིག་དང་ལག་རྩལ་གྱི་ཐོག་ནས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པ་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མི་འབོར་གྱི་ཐོག་ནས་བསྡུར་ཐབས་མེད་པའི་གནད་འགག་ལ་ཐུག་གིན་ཡོད་རེད་བསམ། དཔེ་བཞག་ན། རྒྱ་ནག་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་ན་ཕལ་ཆེར་མི་དུང་ཕྱིར་བཅུ་བཞི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནས་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་ཐེའི་ཝན་དང་། སིང་གྷ་ཕོར་སོགས་བཤད་མ་དགོས་པ་རེད་ལ། ཨ་རི་གཅིག་པུའི་ནང་དུའང་རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་དུ་མ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཡིན་པས་ དེའི་ནང་དུ་རྩོམ་པ་པོ་ག་ཚོད་ཡོད་རྒྱུ་རེད། དེའི་ནང་དུ་སྙན་ངག་པ་ག་ཚོད་ཡོད་རྒྱུ་རེད། དེའི་ནང་དུ་མི་ཚེ་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་ནས་སྙན་ངག་འབྲི་མཁན་ག་ཚོད་ཡོད་རྒྱུ་རེད། སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་གི་སྐབས་དང་ལོ་ན་གཞོན་ཡིན་དུས་སྙན་ངག་བྲིས་ནས་ད་ལྟ་མི་འབྲི་མཁན་བགྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་པ་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ། ང་ཚོའི་བོད་འདི་རྩ་བའི་མི་འབོར་ཉུང་ཐག་ཆོད་ཡིན་ཙང་གྲོང་བརྡལ་གྱི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཕར་ཕྱོགས་ཀྱིི་མི་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ཚུར་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཧ་གོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། ཚུར་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་དེ་ག་འདྲ་ཡིན་མིན་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཧ་གོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་སྟངས་དེ་རྒྱུས་ལོན་རྒྱུ་ལས་སླ་བོ་ཡིན་ཙང་དེ་འདྲའི་རྣམ་པ་འདྲ་ཞིག་མཐོང་གིན་མེད་འགྲོ། དེ་མ་གཏོགས། མི་རིགས་གཞན་གྱིས་ཆེད་ལས་ཀྱི་ཐོག་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མཐའ་སྐྱེལ་གྱིན་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ལ་བོད་པས་མཐའ་སྐྱེལ་མ་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཅང་ཨེ་ཡིན། ང་ཚོས་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མང་བོ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། ཨ་རིའི་ནང་གི་སྙན་ངག་པ་བརྒྱ་ཐམ་པ་གྲངས་ཀ་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན་ན་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག ཨ་རིའི་ནང་དུ་མཐོ་སློབ་ལ་འགྲོ་བའི་སྐབས་སུ་སྙན་ངག་བྲིས། ལོ་བཞི་བཅུའི་འོག་ལ་སྙན་ངག་བྲིས་ནས་ད་ལྟ་མི་འབྲི་མཁན་གྲངས་ཀ་རྒྱག་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་གཅིག་བྱས་ན་རྩོམ་པ་བོ་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་ཕྲག་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དེ་བརྟེན་ང་ཚོ་དང་ཁོང་ཚོ་གཤིབ་བསྡུར་བྱས་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་བསམ།

མི་སྒེར་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་མཚན་མང་བོ་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ལས་ཀ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཆ་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སེམས་ཁམས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ལོ་ཚོད་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ཉམས་མྱོང་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། མི་ཞིག་གི་མི་ཚེའི་གོམ་འགྲོས་དེ་རྒྱབ་ཡོང་དུས་ལོ་བཅུའི་འོག་གི་སེམས་ཁམས་དེ་དང་ལོ་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་གྱི་སེམས་ཁམས་དང་རྦད་དེ་འདྲ་སྲིད་རྒྱུ་མ་རེད། དེ་བཞིན་ལོ་ཉི་ཤུ་ནས་བཞི་བཅུའི་བར་དང་བཞི་བཅུ་ནས་དྲུག་ཅུའི་བར་གྱི་མི་དེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བཟུང་བའི་ལྟ་བ་དང་རིན་ཐང་གི་ལྟ་བ། མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ཀྱང་། “ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རྒས་ཤིང་འཁོགས་པའི་བར། །སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་ཅི་ཙམ་བརྗེས་གྱུར་པ།།” ཞེས་པའི་སྡོམ་ཚིག་བཀོད་པ་ཇི་བཞིན་ང་ཚོའི་ནང་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སོ་དེ་བརྗེས་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་རྒྱུ་མཚན་གལ་ཆེན་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

ངས་ད་ལྟ་དྲན་བཞིན་པ་ཞིག་ལ། ལོ་བདུན་བརྒྱད་ཅིག་གི་གོང་ལ་བྷི་བྷི་སི་(BBC)གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་ཞིག་གི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱས་པ་དྲན་བྱུང། དེ་ནི་བྱང་ཨ་རིའི་ཨར་ཁན་སཱ་མངའ་སྡེའི་ནང་སྐྱེས་པའི་སྒྲུབ་རྩོམ་པ་གྲགས་ཆེན་རྗོང་གྷ་ར་ཤམ་(John Grisham, 1955-)གྱི་སྐོར་རེད། ཁོང་གིས་ད་བར་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་ཧ་ཅང་མང་བོ་བྲིས་ཡོད་ཅིང་། ཁོང་བརྩམས་སྒྲུང་དེབ་ཆེན་༢༣ཙམ་འཛམ་གླིང་གི་ཚོང་རར་ཆེས་བྲིན་ཤོས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད། བར་སྐབས་ཞིག་ལ་ཁོང་སྐྱག་རྫུན་བཤད་པའི་ཉེས་མིང་འོག་ཁྲིམས་སྒོར་ཚུད་པ་རེད། སྐབས་དེར་(BBC)གསར་ཁང་གིས་རྩོམ་རིག་དཔྱད་རྗོད་པ་ཁག་ཅིག་ཆེད་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བགྲོ་གླེང་བྱས་སོང་། “རྩོམ་པ་པོ་སྐད་གྲགས་ཅན་ཁོང་ལ་སྐྱག་རྫུན་བཤད་པའི་ཉེས་མིང་འོག་ཁྲིམས་སྒོར་ཚུད་པ་རེད། དེར་ཁྱོད་ལ་ལྟ་སྟངས་ག་རེ་ཡོད་དམ།” ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་དུ། དཔྱད་བརྗོད་པ་དེས། “རྩོམ་པ་པོ་ཁོང་གི་མི་ཚེའི་ཆེད་ལས་དེ་སྐྱག་རྫུན་ཤོད་རྒྱུ་དེ་རེད། སྒྲུང་རྩོམ་ཞིག་མགོ་བཙུག་པ་ནས་མཇུག་མ་བསྡུས་པར་དུ་སྐྱག་རྫུན་རྐྱང་རྐྱང་བཤད་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྐྱག་རྫུན་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཁོང་གི་ཆེད་ལས་ཡིན་སྟབས། ཁོང་གིས་སྐྱག་རྫུན་བཤད་པ་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད།” ཅེས་ཁོས་སྡོམ་ཚིག་ལྟ་བུ་བཀོད་སོང་། སྡོམ་ཚིག་དེ་གོ་ནས་ང་རང་ཧང་སང་སོང་། དེ་ནས་ཚུར་བོད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་དང་། སྒྲུང་རྩོམ་པ། སྙན་རྩོམ་པ་དེ་ཚོར་ལྟ་སྟངས་དེའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན། ང་ཚོས་རྩོམ་པ་བོ་དང་སྒྲུང་གཏམ་པ་ཟེར་དུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཐོག་རྩོམ་པ་པོ་ཟེར་བ་དེ་ཆེད་ལས་པ་ཞིག་རེད། སྒྲུང་རྩོམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཁོང་ཤིང་བཟོ་དང་གཅིག་པ་རེད། ཤིང་བཟོ་ཞིག་ཡིན་ན་ཁོ་རང་ཆ་ག་དང་ཤིང་སྒམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཟོ་དགོས་པར་བསྐུལ་ན་ཁྱེད་ལ་དགོས་པ་དེ་བཟོ་ངེས་རེད། དེ་ཁོའི་ཆེད་ལས་རེད། དེ་མིན་མགར་བ་ཞིག་ལ་ཤིང་བཟོ་རོགས་ཞུས་ན་ཁོས་བཟོ་ཤེས་རྒྱུ་མ་རེད།

ངའི་བསམ་ཚུལ་ལ། མི་ཞིག་གི་བསམ་བློའི་འཕོ་འགྱུར་དེ་དོན་དག་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དཔེར་ན་ངས་གོང་དུ་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་སྒྲུང་རྩོམ་པ་(Fiction Writer/Novelist)ཞིག་གིས་བཅོས་མ་རྐྱང་རྐྱང་བྲིས་བྲིས་ན་མཐར་ཐང་འཆད་རྒྱུ་དང་། བཅོས་མ་བཟོ་རྒྱུ་ལ་ཡི་ག་ལོག་རྒྱུ་མེད་མི་སྲིད་པ་མ་རེད། འདི་འདྲའི་སྐྱག་རྫུན་རྐྱང་རྐྱང་བྲིས་ནས་སྙིང་བོ་ག་རེ་ཡོད་རེད་བསམ་ནས། དངོས་བྲིས་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་རྒྱུར་བློ་ཁ་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་གང་མང་ཞིག་ཡོད་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

དེང་སང་ཨ་རིའི་ནང་བདེ་འཇགས་ཉེན་རྟོག་པའི་ལས་ཀ་གཡུགས་ནས་ཐང་ཁྲོམ་ཙག་ཙིག་བསྟན་ནས་ཁ་གསོ་མཁན་ལྟ་བུར་ཐུག་མྱོང་ཡོད། ཆུང་དུས་འཛམ་གླིང་ལུས་རྩལ་གྱི་ནང་དུ་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་བླངས། མཐའ་མཇུག་དེ་ཚོ་ལ་ཐང་ཆད་ནས་གྲྭ་བ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱི་རྣམ་ཐར་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། རྒྱ་ནག་གི་གཞས་མ་གྲགས་ཅན་ལིས་ནཱ་ཞེས་པ་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཐང་ཆད་ནས་བོད་དུ་ཨ་ནེ་བྱས་པ་ལྟ་བུ་མང་བོ་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་བ་འདི་དྲི་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། ལོ་གཞོན་གཞོན་ཡིན་དུས་སྙན་ངག་བྲིས། ལོ་ཅུང་ཆེ་རུ་ཕྱིན་དུས་སྙན་ངག་མཚམས་བཞག་སོང་ཟེར་བའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་བདེན་པ་རེད། ཡིན་ནའང་སྙན་ངག་མཚམས་བཞག་དང་མ་བཞག་ཟེར་བ་དང་། སྙན་ངག་ཚར་མ་ཚར་ཟེར་བ་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ངས་དེ་ལ་(Artistic Gene) ཟེར་གྱིན་ཡོད། རྒྱ་ནག་པ་ཚོས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་རྩའམ་(艺术系跑)ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་དེ་དང་ཆ་འདྲ་བོ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ངས་གྲོགས་པོ་ཐེའི་ཝན་དོན་གཅོད་ཟླ་བ་ཚེ་རིང་ལ་རྟག་པར་ཁྱོད་རང་གི་གཟུགས་པོའི་ནང་ལ་(艺术系跑)ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་རྩེད་མཚར་ངང་བཤད་མྱོང་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཁོང་གིས་སྙན་ངག་དང་བརྩམས་སྒྲུང་། རི་མོ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ལས་རིགས་དེ་ཚོ་ལ་དོན་སྙིང་ཡོད་པར་མི་འདོད། དེ་བཅོས་མ་ཡང་མ་རེད། ཁོང་གིས་མི་ཞིག་ཡིན་ན་མི་རིགས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་རེད། གཞན་སྙན་ངག་དང་བརྩམས་སྒྲུང་ཟེར་བ་དེ་ཚོར་དོན་སྙིང་ཅང་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་སྟབས་ངས་ཁོང་ལ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན།

ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་གཙོ་བོ་དེ་དཔེར་ན། ད་ལྟ་ང་ཚོའི་མདུན་ཅོག་འདིའི་མཐའ་སྐོར་དུ་མི་ལྔ་ཡིས་སྙན་ངག་འབྲི་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ནང་དུ་མི་ག་ཚོད་ལ་(艺术系跑)ངོ་མ་དེ་ཡོད་རྒྱུ་རེད། ངས་བཤད་བཞིན་པའི་(Artistic Gene) ཟེར་གྱིན་ཡོད། གལ་སྲིད་མི་ཞིག་ལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་རྩ་མེད་པའམ་ཤུགས་ཆུང་ཞིག་ལས་མེད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་། མི་དེ་རིགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་གཏན་ནས་འབྲི་མི་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཡང་མ་རེད། དེ་ཡིན་སྟབས། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མར་སྙན་ངག་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་བཤད་པའི་ནང་གི་གཅིག་ནི། རྩོམ་རིག་གི་གཞུང་མང་བོར་ལྟ་ཀློག་སྦྱོང་བརྡར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་བཞག་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་རྩ་མེད་པའམ་ཉུང་བའི་མི་ཞིག་གིས་འུ་ཚུགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་བྲིས་པ་ཡིན་ན། འབད་བརྩོན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། སྙན་ངག་བདེ་མོ་ཁག་ཅིག་འབྲི་ཐུབ་སྲིད་པ་རེད། དེ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྱུང་ཟེར་བ་དེ་རེད། རྒྱུ་ཆེན་པོ་བསགས་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་འགལ་གྱིན་ཡོད། དབྱིན་སྐད་དུ་སྦྱོང་བརྡར་གྱིས་མི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཟོ་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་(Practices make man prefect)ཟེར་སྲོལ་ཡོད་པ་བཞིན་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ན་འབྲི་ཐུབ་རྒྱུ་རེད་དེ། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་རྩའམ་(Artistic Gene) དངོས་གནས་པ་མེད་ཙང་ཁོ་ནམ་ཡང་བག་ལ་ཞ་བའམ་རྦད་དེ་མེད་པར་ཆགས་རྒྱུ་ལས་སླ་བོ་ཡོད་རེད། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དབང་རྩ་སྟོབས་ཆེན་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྒྱུ་རྩལ་རྫོགས་སོང་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་རེད། དེའི་སྙན་ངག་རྫོགས་སོང་དང་ཉམས་སོང་ཟེར་བ་ཁྱོན་ནས་མེད། ཁོང་ཤི་སོང་ན་ད་གཟོད་ཁོའི་སྙན་ངག་རྫོགས་པ་རེད་མ་གཏོགས་ཁོང་འཚོ་གནས་བྱས་པའི་སྐབས་སྙན་ངག་དང་སྙན་ངག་གི་སེམས་ཁམས་རྫོགས་མི་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོས་སྙན་ངག་བྲིས་མ་བྲིས་ཟེར་བ་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས་སྙན་ངག་རྫོགས་རྒྱུ་མེད། ཁོའི་སྙན་ངག་དང་ཟུངས་ཁྲག་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ནས་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་རེད།

གང་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ནས་ཞུས་ན། གོང་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་རང་དཔེ་མཚོན་དུ་དྲངས་ནས་དྲིས་སོང། སྤྱིར་དེ་འདྲའི་རིགས་འདོད་ནས་བཤད་ ཀྱིན་ཡོད་ན་རེད། མ་འདོད་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་རེད། དགའ་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་རེད། མ་དགའ་ནས་བཤད་ཀྱིན་ཡོད་ན་རེད། ཟུར་ཟ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་ན་རེད་དེར་ང་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མི་འདུག ངས་དེ་འདྲའི་དོགས་པ་བྱེད་མཁན་རྣམ་པ་ལ་ལན་གསལ་བོ་ཞིག་ག་རེ་འདེབས་འདོད་བྱུང་ཟེར་ན། ང་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ངའི་སྙན་ངག་ལ་ནམ་ཡང་འཆི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། འཆི་ཡང་སྲིད་ཀི་མ་རེད། བྲིས་མ་བྲིས་ཟེར་བ་དང་འབྲི་ཐུབ་མ་ཐུབ་ཟེར་བ་དེ་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་རེད། ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་གཏན་དུ་ཁ་བྲལ་བའི་ཉིན་མོ་དེ་ཧོར་གཙང་འཇིགས་མེད་ཀྱི་སྙན་ངག་རྫོགས་པའི་ཉིན་མོ་རེད། དེ་ལན་འདེབས་གསལ་བོར་བྱས་པ་ཡིན།

དྲི་བ། རྩོམ་ཡིག་གང་ཞིག་སྙན་ངག་ཡིན་པའི་མ་མཐའི་ཚད་གཞི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ།

ལན། སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེར་ཚད་འཇོག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བོད་པའི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྙན་ངག་གམ་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་བོའི་གོང་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་ཡོང་བའི་རིག་གཞུང་དེའི་ནང་དུ། རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇེབས་པའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཞིག་སྙན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇོག་གིན་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་བོད་ཕྱི་ནང་དུ་དེ་འགྲིག་གིན་མི་འདུག་ཟེར་ནས་སྙན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤོག་ལྷེ་ལྔ་འབྲི་མཁན། ཤོག་ལྷེ་གསུམ་འབྲི་མཁན། ཤོག་ལྷེ་ཕྱེད་ཀ་འབྲི་མཁན་དེ་འདྲའི་མཚན་ཉིད་འཇོག་མཁན་མང་བོ་ཞིག་ཡོང་གིན་འདུག ཡིན་ན་ཡང་མཐར་གཏུགས་ནས་། ཕྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཙོ་ཤུགས་རིག་གཞུང་ཁག་གི་སྙན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་རེ་རེ་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ནས་བལྟས་པ་ཡིན་ན། སྙན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇེབས་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་ལས་མ་འདས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་གིན་འདུག དེ་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ལ་འགྲོ་ས་ཁྱོན་ནས་མེད་པའི་སྣང་བ་སྟེར།

ང་ཚོ་སློབ་འབྲིང་ནང་དུ་ཅིག་སོང་། སྙན་ངག་ཁ་ཤས་ཤིག་བྲིས་པའི་རྗེས་སུ་རྦད་དེ་ཅིག་རེད། ཅིག་མ་རེད་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི། འཇིག་རྟེན་ཧྲིལ་བོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས་ཡོད་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ལུགས་སྨྲ་བ་དང་། ལྟ་གྲུབ་སྨྲ་བ། རྩོམ་རིག་སྨྲ་བ་དེ་ཚོ་ལྷག་ཅིག་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཁོང་ཚོའི་ལྟ་གྲུབ་དང་རྩོམ་རིག་ཤུགས་རྐྱེན་དེ་ང་ཚོ་བོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡོངས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་འདྲའི་འཛམ་གླིང་རྩོམ་རིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་གྱི་མཁས་པ་དེ་ཚོས་ལོ་མང་བོར་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་སྤྱི་སྡོམ་བརྒྱབས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོར་ང་ཚོའི་སློབ་གྲྭ་ཆེ་འབྲིང་གི་སློབ་མ་དེ་ཚོས་འདི་རེད་འདི་མ་རེད་ཟེར་བའི་ཐག་བཅད་ཆོག་ཆོག་དེ་འདྲ་རྩ་བ་ཉིད་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

མི་གཞན་གྱི་ཡིག་རིགས་མང་བོ་ཞིག་དང་དེའི་དོན་གྱི་གོ་དོན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ཡོང་དུས་རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇེབས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཟེར་བའི་སྙན་ངག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ད་ལྟའང་འགྲིག་བསྡད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེས་འདང་གིན་ཡོད་པ་རེད། དེས་ཁེབས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལ་ཤོག་ལྷེ་མང་བོ་ཞེ་དྲགས་ཤིག་བྲིས་པ་ཡིན་ནའང་ཁ་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། ད་དུང་རྙོག་དྲ་ཚ་རུ་ཚ་རུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། མིའི་སེམས་ལ་འབབ་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་འདྲར་འགྱུར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པས། གལ་སྲིད་སྙན་ངག་གི་ཚད་གཞི་ཅི་ཞིག་འཛིན་དགོས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད་གསུངས་པ་ཡིན་ན། རྣ་བར་སྙན་ཞིང་ཡིད་ལ་འཇེབས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ན་སྙན་ངག་ཡིན་རྒྱུ་རེད། མ་གཏོགས་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་སྙན་ངག་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་བཤད་ན། སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་བྲིས་པའི་སྙན་ངག་དེ་སྙན་ངག་ཡིན་དང་མིན། ཁོང་གིས་བྲིས་པའི་ཚིགས་བཅད་དེ་སྙན་ངག་ཡིན་དང་མིན་ཟེར་བ་དེ་སུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་རེད། དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། སྙན་ངག་ཡིན་ན་རེད། ཚིགས་བཅད་གཞན་པ་ཡིན་ན་རེད། རྩོམ་ཡིག་ཁོ་རང་ལ་ཞེ་དྲགས་རག་ལས་ཀྱིན་མི་འདུག་བསམ་གྱིན་འདུག ང་ཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་རེ་རེ་ལ་བསམ་བློ་འཁོར་སྟངས་མི་འདྲ་བ་རེ་རེ་ཡོད་པས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ཚིགས་བཅད་ཡག་པོ་ཞིག་བྲིས་འདུག་ཟེར་བའང་ཁ་ཤས་ལ་སྙན་པོ་འབྱུང་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ནི་མིའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དང་། དགའ་ཁ་ཁྱེར་ཕྱོགས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཡོང་གིན་ཡོད་པ་འདྲ། ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་གི་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད། རྗོད་ཚུལ་སོགས་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་ལ་རག་དེ་ཙམ་མ་ལས་པར། ཀློག་མཁན་ཁོ་རང་གི་བསམ་བློའི་སྟེང་ནས་ཕར་ཡག་སྡུག་གི་ཁྲུན་ཐག་མང་བོ་ཞིག་གཅོད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཡིན་སྟབས། མཐའ་གཅིག་ཏུ་གང་སྙན་ངག་རེད་དང་མ་རེད་ཟེར་བ་སློབ་རྭའི་སློབ་མ་དང་། གྲྭ་སའི་གྲྭ་བ། སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གི་དཔྱད་བརྗོད་པ་དང་རྩོམ་པ་པོ་སུས་ཀྱང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། གནད་དོན་འདི་རིགས་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མཁན་འཛམ་བུ་གླིང་དུ་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

དྲི་བ། ཁ་བྱང་ལ་<འཚོ་བ།>དང་རྩོམ་གཞུང་ལ་<དྲ།>ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྙན་ངག་གྲགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་སྔར་བོད་ནང་གི་དུས་དེབ་བམ་ཚགས་པར་ཞིག་ལས་མཐོང་མོད། དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་ལ་སྙན་ངག་ཏུ་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཚང་སོང་བ་རེད།
ལན། སྤྱིན་བཏང་ངས་དེ་གསལ་བོར་ཤེས་ཀྱིན་མེད། རྩོམ་ཡིག་དེ་ཁོ་རང་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ཙང་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱིན་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང། ཁྱོད་ཚོས་ལབ་རྩེ་དཔེ་མཛོད་ཁང་གིས་ལོ་རེ་རེར་ལས་ཀ་དང་འདུ་འགོད་ག་རེ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པའི་སྐོར་གྱི་(News Letter)ཞིག་འདོན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེའི་ཐོག་ལ་པདྨ་འབུམ་ལགས་དང་ཁོང་ཚོས་རྩོག་རིག་གི་སྐོར་འདྲ་བོ་དང་། དགེ་བཤེས་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་དག་ཡིག་གི་བཟོ་འདྲ་བོ་སོགས་དེ་འདྲའི་དམིགས་བསལ་གྱི་བརྗོད་གཞི་ཁ་ཤས་ཀྱི་སྟེང་ལ་ཉིང་བསྡུས་བྱས་ནས་རྩོམ་ཡིག་ཁ་ཤས་ཐོན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཕལ་ཆེར་(News Letter) འདོན་ཐེངས་གཉིས་པ་ཡིན་བསམ་སོང་། དེའི་ཐོག་ལ་(Dana Gioia, 1950-)ཞེས་པས་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༢ལོར་སྙན་ངག་གི་སྐོར་ལ་(Can Poetry Matter?)ཞེས་པའི་དཔྱད་གཏམ་ཞིག་སྤེལ་ཡོད་ཅིང། དཔྱད་གཏམ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་ལ་གཡོ་འགུལ་ཆེན་བཟོས་ཡོད། རྩོམ་ཡིག་དེའི་སྐོར་པདྨ་འབུམ་ལགས་ཀྱིས་སྙིང་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་རེད། ཁོང་རྩོམ་པ་པོ་ཞིག་རེད། ད་ལྟ་ལོ་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་གསུམ་ཙམ་རེད། ཁོང་གཙོ་བོ་སྙན་ངག་པ་ཞིག་རེད། དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ཨ་རིའི་ནང་གི་སྙན་ངག་པ་རྩེ་ཕུད་ཅིག་ཡིན་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཁོས་སྙན་ངག་བྲིས་བྲིས་ནས་ཨ་རིར་སྐད་གྲགས་ཆགས། སྐད་གྲགས་ཆགས་ནས་ཨ་རིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་དུ་ཧང་སངས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་བའི་མི་ཞིག་རེད། ཁོང་ལ་ཨ་རིའི་སྤྱི་འཐུས་གྲོགས་ཚོགས་སུ་སྤྱི་མོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཨ་རིའི་རིག་གཞུང་གི་ཚོགས་པ་ཆེ་ཤོས་དེའི་འགན་འཛིན་ལ་བསྐོས་པ་རེད། ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་མི་བཞི་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་ལྷག་གི་ནང་དུ་དགག་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་སྤྱི་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བསྐོས་པ་དེ་འདྲི་གཟི་བརྗིད་ལྡན་པའི་སྙན་ངག་པ་ཞིག་རེད། སྙན་ངག་པ་འདིས་ག་རེ་ཟེར་གྱིན་ཡོད་པ་རེད་ཟེར་ན། སྙན་ངག་ཟེར་བ་འདི་དང་བོར་སྐྱེས་དུས་ཙ་ནའང་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྟེང་ལ་མི་རིགས་མ་འདྲ་བ་དང་སྐད་ཡིག་མ་འདྲ་བ། རིག་གཞུང་མ་འདྲ་བ། ཐ་ན་འབྲི་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ག་རེ་མང་བོ་སྤྱད་ནའང་མཐར་གཏུགས་ན་སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་རྒྱ་ལས་འདས་སྲིད་པའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་ཡོད། རྩོམ་པ་པོ་ཁོ་རང་ཡང་ཚིགས་བཅད་དང་རང་མོས་གཉིས་ཀ་འབྲི་མཁན་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་ལྟ་ཚུལ་དེ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ལོ་གཞོན་མང་བོ་ཞིག་གི་སེམས་ནང་ལ་མ་ཤོང་ནས་དེ་ལ་དགག་པ་རྒྱག་མཁན། བསམ་ཚུལ་སྤེལ་མཁན། ངོ་མཚར་བྱེད་མཁན་ཆར་བ་འབབ་འབབ་བྱས་ནས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་དེ། ཁོའི་རྩ་བའི་ལྟ་གྲུབ་ལ་གླན་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཡོད་ཚོད་མི་འདུག ཨ་ཁུ་པདྨ་འབུམ་གྱི་<<མི་རབས་གསར་བའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལྡང་>>ལྟ་བུར་མཚོན་ན། རང་མོས་སྙན་ངག་གི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གཅིག་དེ་རང་མོས་སྙན་ངག་ལ་དབྱངས་རྟ་མི་དགོས་པ་དང་། ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ལ་དབྱངས་རྟ་དགོས་པ་དེ་རེད། ཡིན་ནའང་ད་ལྟ་ང་ཚོས་བཤད་བཞིན་པའི་སྙན་ངག་པ་འདིས་སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་དབྱངས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། སྙན་ངག་ལ་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་དབྱངས་རྟ་དགོས་པ་རེད། སྙན་ངག་ཁོ་རང་དབྱངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ལ། དབྱངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཚིག་སྦྱོར་ཞིག་སྤེལ་བཞག་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་མ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རེད།

ངས་ད་ལྟ་ཅི་ཞིག་བཤད་ཀྱིན་པ་རེད་ཟེར་ན། རྩོམ་པ་འདིས་རང་མོས་སྙན་ངག་ཟེར་བ་འདི་ཨ་རིར་དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་ནང་དེ་འདྲའི་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་གང་འདྲ་བྱས་ནས་དར་སོང་བ་རེད་དམ་ཞེ་ན། ཡུལ་དེར་རང་མོས་སྙན་ངག་དར་མགོ་ཚུགས་སྐབས་ལྕགས་དཔར་(打字机)དར་བཞིན་པའི་སྐབས་དང་ཁེལ་བས། རྩོམ་པ་བོ་ཚོས་ལྕགས་དཔར་བེད་སྤྱོད་བཏང་སྟེ། ཡི་གེ་དག་རྡོ་ཐེམ་བུར་བསྒྲིགས་པ་དང་བར་བར་དུ་ནག་ཐིག་སྣ་ཚོགས་ཕབ་པ། ཡར་ཀྱོག་མར་ཀྱོག་བྱས། བཟོ་སྟངས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲིགས་པས་ཡི་གེའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་སྙན་ངག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་ཀྱིན་ཡོད་འདུག བཟོ་བཀོད་མཛེས་རྩལ་གྱི་ཆར་གཏོགས་པའི་ སྙན་ངག་ཅིག་རུ་གྱུར་པས། མི་མང་གིས་སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱིས་ཡིད་དབང་འཕྲོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཨ་རིའི་ནང་དུ་རང་མོས་སྙན་ངག་མེ་འབར་འབར་བྱས་ཡོད་པ་འདྲ།

འོན་ཀྱང་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་ལོ་རབས་བདུན་ཅུ་བརྒྱད་ཅུར་སླེབས་དུས། ཨ་རིའི་གཞོན་སྐྱེས་སྙན་ངག་པ་མང་ཤོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཕར་ཚིགས་བཅད་རྩོམ་པ་པོར་གྱུར་པར་བཤད། དེང་སང་ཡང་ཨ་རིའི་གཞོན་སྐྱེས་སྙན་ངག་པ་ཚོ་རང་མོས་སྙན་ངག་ལས་ཚིགས་བཅད་སྙན་ངག་ལ་འགྱུར་གྱིན་ཡོད་པར་བཤད།

ཁྱོད་ཀྱི་དྲི་བ་གཙོ་བོ་འཚོ་བའམ་དྲ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་སྐད་གྲགས་ཆགས་པ་རེད་ཟེར་བར་ཚོད་དཔག་ཅིག་བྱས་ན། དེ་དུས་སྐབས་ལ་རག་ལས་པ་རེད། ཁོར་ཡུག་ལ་རག་ལས་པ་རེད། དཔེ་བཞག་ན། ངའི་དེའི་རྒྱབ་ལྗོངས་སོགས་ཤེས་ཀྱིན་མེད་མོད། འདིིའི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཤིག་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཁོར་ཏན་ཏན་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག ཡིན་ཡང་། ང་ཚོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མི་ལོ་མང་བོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟ་མ་ཟོས། ཉམས་མྱོང་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་སྟབས་དོན་དག་མང་དག་ཅིག་དངོས་སུ་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་པད་མ་ཚེ་རིང་གིས།

ང་།

ང་ང་།

ང་ང་ང་།

ང་ང་ང་ང་།

ཟེར་བ་དེ་འདྲའི་སྙན་ངག་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་སོགས་རྩ་བའི་འགྲོ་སྟངས་གཅིག་པ་རེད་སྙམ། ཡུལ་ལུང་གང་ཞིག་གི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་རིག་གཞུང་ལ་གསར་བརྗེ་བྱ་དགོས་ཟེར་བའི་སྐད་འབོད་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་མེ་འབར་འབར་བྱེད་ཀྱིན་པའི་སྐབས་ལྟ་བུ་ལ་མི་ཞིག་གིས་དེ་འདྲ་ཞིག་བྲིས། དེ་ཡང་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཡི་གེ་གཅིག་པོ་དེའི་ནུས་པ་ཏན་ཏན་རག་ལས་ཡོད་པ་མ་རེད་བསམ་ཀྱིན་འདུག སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་རྒན་འདྲ་བོ་ཞིག་གིས་ནག་པང་སྟེང་དུ་ཡིག་རྡོག་གཅིག་བྲིས་ནས་འདི་སྙན་ངག་ཅིག་རེད་ཟེར་ན། ཚང་མ་འཇམ་ཅག་གེར་མིག་ཅེར་ནས་འདུག་པ་རེད། དེ་ནས་དེ་ལ་ཁོ་རང་གི་རྩོམ་རིག་གི་ལྟ་གྲུབ་དང་རྩོམ་རིག་གི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་ཡག་ཐག་ཆོད་པ་ཞིག་བརྒྱབ་པའི་རྗེས་ལ་ད་གཟོད་གཞི་ནས་ཡིག་འབྲུ་གཅིག་པོ་དེ་སྙན་ངག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་དྲ་ཞེས་པའི་ཡིག་འབྲུ་ཁོ་རང་རང་སྟེང་ནས་སྙན་ངག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། དེ་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་མཁན་དང། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་མཁན་སྐད་གྲགས་ཅན་ཞིག་རྒྱབ་ལོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཚོད་དཔག་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་དོན་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

དྲི་བ། སྙན་ངག་སྦྱོང་མཁན་ལས་དང་བོ་བ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་དེ་ལ་སྙན་ངག་བསླབ་སྟངས་ལེགས་ཤོས་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ།
ལན། དང་བོར་སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་དང་མེད་ཟེར་བ་དེ་དྲི་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་སྦྱངས་ནས་ཐོན་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་མིན་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་རེད། དེ་གཅིག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་རིག་གཞུང་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་སྙན་ངག་གི་གཞུང་ལུགས་ཞེས་པ་ཞིག་ལ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། འོ་ན་རྒྱའི་སྙན་ངག་པ་དེ་ཚོ་ཇི་ལྟར་སྙན་ངག་པར་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་དམ་ཟེར་ན། མི་ཞིག་གིས་ཡི་གེ་བྲིས་ཀྱིན་བྲིས་ཀྱིན་སྦྱང་གིན་སྦྱང་གིན་མིང་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆགས། དེ་ས་ཆོད་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་སོང་ནས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྙན་ངག་སླེབས་ཡོང་བ་དཔེར་ན། གནམ་གྲུ་འཕུར་བའི་བཟོ་འདྲ་བོ་བྱས་ནས་མགྱོགས་སུ་མགྱོགས་སུ་ཕྱིན་ནས་འཕུར་བ་ལྟ་བུར་དཔེ་བཞག་ན་འགྲིག་གིན་མེད་འགྲོ་དྲན་གྱིན་འདུག རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ཚེ་སྙན་ངག་ཟེར་བ་དེ་ཆེད་དུ་སྦྱང་རྒྱུ་ཡོད་དང་མེད་ཟེར་བ་དེ་དྲི་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་། སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ཧ་ལས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཡག་པོ་གཏིང་ཟབ་པོ་ཞིག་རེད། དཔེ་མཚོན་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གྲངས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ཚང་མ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞིག་ངེས་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་རྩོམ་རིག་གི་གླེང་སྟེགས་གལ་ཆེན་གང་དུ་སྟེང་ལ་སོང་ནས་སྙན་ངག་ཞིག་ལ་གཤགས་བཅོས་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན་ན། ད་བཟོད་མི་འཇིགས་པའི་གདེངས་སམ། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས”ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྨྲ་མཁས་པའི་དཔལ་ཐོབ”མི་ཐོབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞིག་རེད།

གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི། གཞུང་ལུགས་དེ་ཡང་མ་ངེས། འདི་ཡང་མ་ངེས། ཨ་ཁུ་ཅིག་ཅིག་ས་ནས་ཅིག་སྦྱང་བ་ཡིན་ཟེར་བ་དང་། དགེ་རྒན་མུག་མུག་གིས་ཁྲིད་སོང་ཟེར་ནས་རྨི་ལམ་གྱི་བཟོ་འདྲ་བོ། རྩ་ནས་ཤེས་ཀྱིན་མི་འདུག་པར་ཅིག་ཤེས་ཀྱིན་ཡོད་པའི་བཟོ་འདྲ་བོ། ཤེས་ཀྱིན་འདུག་ཟེར་ནའང་གསལ་བོ་མེད་པ་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་མ་འཁྱོངས་པ་རེད་མ་གཏོགས། རྒྱན་དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དེའི་ངོ་བོ་ག་རེ་རེད། མཚན་ཉིད་ག་རེ་རེད། དེའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྱེད་ཆོས་ག་རེ་ཆགས་ཀྱིན་འདུག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྙན་ངག་ཅིག་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པ་བྱུང་ནའང་། མི་དེ་རྦད་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དཔྱད་རྗོད་པ་དང་བོ་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ནའང་གཉིས་པ་གསུམ་པ་ཆགས་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོས་ཐག་བཅད་ནས་བཤད་ཐུབ་ཀྱིན་འདུག

དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི། དུང་དཀར་རིན་པོ་ཆེས་མེ་ལོང་མ་ཁྲིད་སྐབས་རྒྱན་ངེས་ཐུབ་པ་དང་། རྒྱན་གྱི་རིགས་ངོས་འཛིན་ཞིབ་ཚགས་བྱེད་ཐུབ་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙན་ངག་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་སྙམ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མ་སྦྱངས་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་རྗེས་སུ་འགྲང་དགོས་དོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱོད་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མས་དགེ་སློང་བསྒྲུབས་པ་མ་རེད། མེ་ལོང་མའི་སྡོམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབོག་བཞག་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ཡིན་པས། ཁྱོད་སྙན་ངག་མེ་ལོང་མའི་རྗེས་སུ་འགྲང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་ལྟར་བཀའ་གཏོང་མཁན་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ནང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསླབ་བྱ་དང་ལེགས་ཆ་དེ་ཚོ་བླངས་ཚར་དུས་ཁྱོད་རང་རླབས་ཆེན་གྱི་རྩོམ་རིག་སྨྲ་བ་ཞིག་ཆགས་ཀྱིན་ཡོད་པ་དེ་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཐམ་པ་རེད། དེ་ཕྱིར་ངས་བལྟས་ན་ང་ཚོའི་ལས་དང་བོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ལག་རྟེན་རྩ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག དེ་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱང་སྟངས་ཀྱི་སྐོར་ནས་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཡིན་པས་ངས་ཚིག་གལ་ཆེན་པོ་གཅིག་བཤད་འདོད་བྱུང་།

ང་རང་གི་མི་ཚེའི་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་བཤད་ན། སྙན་ངག་ཡིན་ན་རེད། སུམ་རྟགས་ཡིན་ན་རེད། ལོ་རྒྱུས་སྦྱང་བ་ཡིན་ན་རེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཞུང་གང་སྦྱོང་གིན་ཡོད་ནའང་། དཔེ་ཆ་མང་བོ་ལ་བལྟ་མི་ཉན་པ་དེ་ངའི་མི་ཚེའི་གདམས་པ་མཐར་ཐུག་དེ་ཡིན། ངས་དེ་རིང་ལོ་གཞོན་གཞོན་དེ་ཚོ་ལ་ག་རེ་ཞུ་འདོད་པ་དེ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱལ་དབང་ལྔ་བའི་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་རྐྱང་རྐྱང་སྦྱངས་ནས་ལོ་ལྔ་སྐྱེལ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་སྙན་ངག་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་མ་ཆགས་ན་ང་ལན་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་དེ་རིང་དབྱངས་ཅན་དགྱེས་གླུར་བལྟས། སང་ཉིན་བོད་མཁས་པའི་དེ་ཅིག་བཀླགས། གནངས་ཉིན་སྙན་འགྲེལ་དབྱངས་གསལ་སྣང་མཛོད་ལ་ཅིག་བལྟས། གཞིས་ཉིན་ཡང་འབྲུག་ཁམས་སྦྲུལ་གྱི་འབྲེལ་བར་བལྟས། དེ་ནས་ཉིན་ཤས་རྗེས་སུ་དུང་དཀར་བའི་དེ་ཅིག་བལྟས། དེ་ནས་ཚངས་སྲས་བཞད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་ཅིག་བལྟས། དེ་འདྲའི་ངང་དུས་ཚོད་བསྐྱལ་བ་ཡིན་ན། ཉིན་མཚན་ངོ་མི་ཆོད་པའི་ཆང་འཐུང་ལྟ་བུར་གྱུར་འགྲོ་བས། གཞུང་ལུགས་གཅིག་ལ་སྦྱོང་སྐབས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་དཔེ་ཆ་མང་བོར་བལྟ་མི་ཉན། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་དབང་གིས་གུང་ཐང་བསྟན་པས་སྒྲོན་མེས་”དཔེ་མང་ཀློག་པ་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྒྱུ།།”གསུངས་པ་རེད། འདིའི་གོ་དོན་སྤྱིར་བཏང་དཔེ་ཆ་མང་བོར་བལྟ་མི་ཉན་ཞེས་པའི་དོན་མ་རེད། དཔེ་ཆ་བ་ཞིག་མཚོན་ན། ཆོས་ཐོག་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་གཞུང་ལ་མ་བལྟས་པར་དཔེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལ་གཡེངས་ནས་བསྡད་ན་སློབ་གཉེར་གནད་དུ་ཁེལ་བ་མི་ཡོང་བའི་དོན་རེད། དེར་བརྟེན། “དེ་ཕྱིར་ཐད་གའི་གཞུང་ལ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ། །” གསུངས་པ་རེད།

ཁ་སང་ཕོ་སར་ཞིག་གིས་གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་གསུང་དེ་སྔོན་མའི་རིག་གཞུང་སྦྱང་བའི་བཀག་རྡོ་ཞིག་རེད་ཟེར་མོད་དེ་གོ་བ་མ་ལོན་པ་རེད། “ཐད་ཕྲེང་ཟུར་བཀོད་བལྟ་བ་ཡལ་བོར་ནས།།”ཞེས་སྔོན་འགྲོའི་ཆ་རྐྱེན་འདོན་གྱིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་མཚན་ཉིད་པ་ཚོས་སོ་སོའི་ཆོས་ཐོག་རེ་རེའི་ཐད་ཕྲེང་དང་ཟུར་བཀོལ་སོགས་གཡུགས་བཞག་ནས་ཆུ་ངོགས་གཏན་རྒྱུད་ལ་བལྟས། རྒྱལ་ཁབ་གསུམ་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་བལྟས། རྩོམ་རིག་ལ་བལྟས། སྙན་ངག་དང་འདྲ་མི་འདྲ་ལ་བལྟས་ན་ཤེས་རབ་འཆོལ་ནས་གཞུང་གཅིག་དེ་གསལ་བོར་ཤེས་མི་ཐུབ་པས་“ཐད་ཕྲེང་ཟུར་བཀོད་བལྟ་བ་ཡལ་བོར་ནས།།དཔེ་མང་ཀློག་པ་བ་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རྒྱུ།།དེའི་ཕྱིར་ཐད་གའི་གཞུང་ལ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ།།”ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཚོར་ཧ་ཅང་གོ་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད།

གཞུང་གང་ལ་བལྟ་ནའང་ཐོག་མར་དཔེ་ཆ་གཅིག་ལ་འདྲིས་ཆ་བྱས་ནས། དཔེ་ཆ་གཅིག་ལ་ངེས་པོ་བྱས་ནས། དཔེ་ཆ་གཅིག་དེར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་ན་དེའི་ཚིག་དོན་ལ་ངེས་ཆ་དང་བཅས་ཤར་ཤར་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱང་ཚར་བའི་རྗེས་ལ་དཔེ་ཆ་གཉིས་པ་དེ་ལ་ཅིག་བལྟས་ན། ད་གཟོད་ཁོ་གཉིས་ལ་བཤད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་སོགས་གཞི་ནས་མཐོང་ཐུབ་པ་རེད། དེ་མ་གཏོགས་འདི་མ་ངེས་སྔོན་ལ་ཕ་གིར་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཡག་པོ་ངེས་མི་ཐུབ། རྗེ་ཙོང་ཁ་བས་”འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་བ་བཞིན་འགྱུར་བས།། ཡང་དག་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་འཇོག་མི་ནུས།།” གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་རྒྱུ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག

དྲི་བ། མཐར། ཡུལ་དང་དུས་དང་དགོས་དམིགས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ་སོའི་ཁ་བརྡ་ངོ་ཤེས་དང་གཉེན་ཉེ་དུ། བླ་ལྷག་ཏུ་ཁྱོད་རང་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་པ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིག་འབྲུ་རྡོག་གཅིག་ལའང་རེ་བས་བལྟས་ཡོད་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་སྲིད་མོད་ང་ཚོ་ཚང་མ་སྤྱི་ཚོགས་སོ་སོ་དང་ཁོར་ཡུག་སོ་སོ་བ་རེ་ལ་འཐིམ་བསྡད་ཡོད་པས་ད་ཐེངས་ཀྱི་བཅར་འདྲིའི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ཁོང་ཚོར་གསུང་རྒྱུ་ག་རེ་ཡོད་དམ།
ལན། ད་དམིགས་བསལ་ཅང་བཤད་རྒྱུ་མི་འདུག བཤད་བསམ་པ་དང་་བཤད་དགོས་པ་ཚང་མ་གོང་ཞུས་ཟིན་པའོ།།
བཅར་འདྲི་བས། ཡག་བྱུང་། ཡིན་ན་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ལགས།།

Happy birthday Mia Amber Davis
FIGHTSTATE You can cut several and stack them up your lower leg

Perfect Jewelry Makes A Perfect Valentine's Day Gifts
Porno preparing for a method display

7 Brilliant Movie Lawyers Who Suck at Their Job
Porno but put in soles inside them

Liza Minnelli and Joel Grey unite for premiere of Cabaret 40th anniversary
Porno that didn work too well since like you said

Beauty Fashion 2013 was a great success
Videos porno how one can run by using stiletto heel shoes

Classy Handbags For Every Woman
theGadgetPill when you wear it like that

The Best Fashion Design Schools in Europe
Porno or carrots and celery sticks with hummus

Buy the Latest Fashionable Leather Blazers
TOKYO POP LINE Not sure what this is exactly looking for

SELL BNWT Levi's Commuter jacket in Olive
dontgiveupworld.com in percentage terms

Finale Night at Lincoln Center
PORNO how to acknowledge components expensive jewelry

How to Find the Right Prom Dress for You
VIDEOS PORNO XXX hold a corner and drop the rest of the fabric downwards

What Kinds of Earrings Make Your Ears Sag
XXX Porno and you said

Trendy Gucci bags for well
Porno XXX For each plate

Return Balance Across iShares ETFs
Kostenlose style contest

Where to Buy Fashion Jewelry at Cheap Price with good design
Jeux Gratuits looking for elegant inexpensive top for folks

Jewish engagement rings on the internet
Pornodingue Men's clothing trendsWhen you're purchasing a number of things

Wholesale Clothing Available at Bargain Prices From Apparelus
game san diego , ca thin hair color or purity you prefer

Take a shine to metallics for only
porno For highlighting and shading

In need of versatile shorts
porno Every vendor has different sizes for equipment

Popular Designs of Ladies Leather Gloves
Porno finest western mezona hotel

10 Ways to Keep Your Feet Warm on a Cold Weather Walk
porno dress or top using a simple pattern
How to Wear Fashion Ankle Socks Heels
PORNO attire coming from 1990s

How do I wear skinny jeans
Prom Dresses AnalysisJamie's analysis dovetailed nicely with my own

Fashion Accessories From the Jewelry Box
VIDEOS PORNO Check out the latest bold coloured checked shirts and dresses for

The Trench Coat and The Tuxedo
Free Games how for similar to audrey hepburn

Gets Royalty Treatment from Music Mogul
pornos Victoria Beckham has now revealed that Harper loves Prada

I've read that mens fashion should be somewhat subtle
PORNO FRANCAIS Before analyzing a company for investment

The Fashion Craze of the Croc Franchise
free porno Long hair on little girls looks adorable

Practical Steps For A Successful Catalog Printing
Filme Porno including red
བསྟོད།4

抱歉,评论已关闭!