རིག་གསར་དང་འབྲེལ་བའི་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག་ལ་དཔྱད་པ་བྱ་རོག་སོ་རྟོག་གི་བསྟན་བཅོས།༢

བོང་རྫི།

༼གོང་མཐུད།༽

བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང། རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ་ནང་དུ་རྙིང་འདོར་གྱི་ལྟ་བ་མཚོན་པའི་ལྟ་བ་དང། གསར་བརྗེའི་སྙན་ངག་དང་འབོད་ཚིག་གང་མང་ཡོད་པ་མ་ཟད།བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱེད་པའི་རྩོམ་འགའ་རེ་དང།ལྷག་པར་ཏུ་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་མཚོན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་བོའི་ཆེད་དུ་བྲིས་བའི་རྩོམ་ཁ་ཤས་ཀྱང་ཡོད།དེ་མིན་ཁོང་གིས་ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པའི་མཛད་པའི་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་དཔེ་ཁྲིད་བྱས་པའི་སྒྲ་ཐག་ཀྱང་ཡོད།ཁ་ཅིག་གིས་འདི་ནི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་རྙིང་གཏོར་གྱི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར། བོད་ཀྱི་ཁོ་ཚོས་བཏགས་པའི་”སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་”དང། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དགའ་མཁན་ཡིན་པ་སོགས་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད། ཧོབ་ཀྱིས་བལྟས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་འཆར་སྣང་ཡོང་སྲིད། ཡིན་ནའང་ཞིབ་དུ་དཔྱད་དུས། དེ་ཡང་དུས་སྐབས་དེ་ལ་པེ་ཅིང་དུ་མ་ཧ་ཙི་ནའི་དག་གི་ཁྲོད་དུ་དར་པའི་ཤེས་རིག་ཅིག་བོད་དུ་དར་པ་ཡིན་པ་ལས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དགའ་ནས་སྤེལ་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བསམ།རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། དུས་སྐབས་དེ་ལ་རྒྱ་ནག་ཏུ། རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་དང། ཏུན་ཧུང་གི་གཏེར་ཡིག་སོགས་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་དང། དོ་སྣང་བྱས་པའི་དུས་སྐབས་ཤིག་རེད། རྒྱ་ནག་གི་མཁས་བ་ཆེན་པོ་ཅིས་ཤང་ལེན་ (季羡林) ཟེར་བའི་མཁས་བ་འདིས་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་མོ་སྐབས་སུ་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ཆེན་པོ་ཟེར་བ་ཞིག་རྒྱ་ནག་གི་སྐད་ཏུ་བསྒྱུར། ཕྱིས་སུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་སྐབས་སུ་རང་རྣམ་ཞིག་ཀྱང་བརྩམས། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པེ་ཅིང་སོགས་སུ་སློབ་གཉེར་བྱས་སྐབས་སུ། རྒྱའི་མཁས་བ་ཆེན་པོ་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང། ལྷག་པར་ཏུ་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་་གྲགས་སྙན་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། རྒྱ་ནག་གི་མི་མང་པོ་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱས་བཞིན་ཡོད། དེ་བས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ཀྱང་རི་བོང་ཅལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ།རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་དང། དོན་གཉེར་བྱས་པ་རེད་སྙམ་ཞིང། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ཞང་ཞུང་ཆོས་དབང་གྲགས་པ་སོགས་ཀྱི་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་རྩལ་དུ་བཏོན་པའང། རྒྱ་མཁས་བ་དེའི་གསུང་ལ་ཟུར་རྒྱན་ལྟ་བུ་ལས་ཁྲིད་པ་ལས། བོད་རང་གི་རིག་གནས་དུང་ནས་རཱ་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་སོགས་ཁྲིད་པ་མ་རེད་བསམ་བྱུང། དེ་བཞིན་མགུར་གླུ་དང། ཁྱད་པར་ཏུན་ཧུང་གི་གཏེར་ཡིག་ལ་བྱས་པ་ཡང་དེ་དུས་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་བ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་རྒྱུའི་ཆེས་དགའ་བའི་བརྗོད་བྱར་གྱུར་ཡོད་པར་བརྟེན། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལས། རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་ངང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དུང་བ་དང། དགའ་བ་བྱས་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་མིན་པར་འདོད། ར་མ་ཎའི་རྟོགས་བརྗོད་ཡིན་ནའང་འདྲ། དེ་བཞིན་ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ཡིནའང་འདྲ། འདི་ཐམས་ཅད་དོན་གྱིས་སེར་མོའི་རིག་གནས༼ཁོ་ཚོས་དེ་ལྟར་འདོད༽དང། ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྡོག་ཕྱོགས་སུ་ལངས་བ་ཞིག་དང།པེ་ཅིང་གི་མཁས་བ་དེའི་ཚོས་ལྟ་བ་དེ་དག་ཤུགས་དྲག་ཏུ་བོད་དུ་སྤེལ་བ་དེ་རེད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་པེ་ཅིང་དུ་ཡོད་དུས། རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཝང་ཡོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང།སྐབས་རེ་ཁོའི་ནང་དུ་སོང་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཝང་ཡོ་ཡིས་ཅི་གསུང་ཕལ་ཆེར་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད། ཝང་ཡོ་ནི་ཏུན་ཧུང་གི་གཏེར་ཡིག་སོགས་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན་ཞིང། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་ཆེད་དུ་ཏུན་ཧུང་གི་གཏེར་ཡིག་སོགས་ལ་དོ་སྣང་བྱས་པ་དང། བོད་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་བྱས་མེད་པ་དེའང། ཝང་ཡོ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་གསལ་བོ་རེད། ཁོང་ལ་རང་གི་མཁས་བ་དག་བརྩི་བཀུར་མེད་པ་དང། རྒྱའི་མཁས་བ་དག་ལ་བླ་མ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཡོད་པ་དེས་ཁོའི་བྲན་གཡོག་ལྟ་བུའི་སེམས་ཤུགས་དང། རང་སྨད་གཞན་བསྟོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་དེ་མཚོན་འདུག་པ་མ་ཟད། སྤྱིར་བཏང་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་སོགས་གཙོ་བྱས་བའི་བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་དག་གི་ཏུན་ཧུང་གཏེར་ཡིག་དང། རྒྱའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་བརྩི་བཀུར་དང། བོད་ཀྱི་མཁས་བ་དག་གིས་མཐོང་ཆུང་དང་། བརྙས་བཅོས་དང་། བྱེད་པའི་སྲོལ་ཞིག་འདུག་པ་མ་ཟད། ཏུན་ཧུང་གཏེར་ཡིག་དང། རྒྱས་བྲིས་བ་ཡོད་ཚད་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཏུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྲོལ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཞིག་འདུག། ༼བོད་ཀྱི་ཞིབ་འཇུག་པ་ཡིན་ཟེར་བ་དག་གི་སྐོར་ལ་རྗེས་སུ་བརྗོད་མཐུས༽
“དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིག”ལ་རྐུབ་སྟེགས་སྤྲད་པ།
དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱིས་རང་སྲོག་རང་གིས་བཅད་པའི་ལོ་དེ་ཙམ་ནས་བཟུང། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་རྒྱུན་མཐུད་པ་དང། ཤེས་རིག་རྣལ་མ་སློབ་པའི་སྐལ་བ་ཙམ་ཡོད་པར་གྱུར། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་བསྟི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དགོན་ཆེན་དག་ཀྱང་སླར་གསོ་བྱས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་གྲྭ་སོ་སོར་སློབ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་མགོ་ཚུགས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཏུ་རིགས་དང་གཏན་ཚིགས་གཙོ་བོ་གྱུར་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་བྱུང། གཙོ་བོ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་བཞག་སོགས་ལ་རིགས་པས་བརྩད་གཅོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་འདོད་པའི་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་གཡོས། དུས་སྐབས་དེ་ལ་དགོན་སྡེ་སོགས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མང་པོ་བསྐྱེད་བསྲིད་བྱས་པ་ཕར་ཞོག། རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ཁུངས་སུ་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་རྩོམ་སྒྲིག་པ་དང།
ཞིབ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་བསྲིང་བྱས།དཔེར་ན་ཀྲུང་གོའི་བོད་རིག་པ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་དང། ནུབ་བྱང་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ཆུ་སྐྱེས་དགེ་འདུན་བསམ་གཏན། མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་དགེ་འདུན།དེ་བཞིན་དབུས་གཙང་གི་འབྲི་གུང་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ་སོགས་རེད། དེ་འདྲའི་དུས་སྐབས་ཞིག་ལ་ཡང། རིག་གནས་གསར་བརྗེ་བ་འགའ་ཤས་བྱུང་ཞིང། དེ་དག་གིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལྟར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཚིག་དང། མོའི་སོགས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ལུང་འདྲེན་ཐད་ཀར་བྱས་མེད་པར། རྩོམ་འདི་དག་ལ། མིང་སྙན་པོ།དེང་རབས་ཅན། དམངས་གཙོ། རང་དབང། མིའི་ཐོབ་ཐང་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱིས་མིང་སྙན་པོ་བཏགས་ནས་སྤེལ་བཞིན་འདུག། འདིས་མི་མང་པོ་ཤིག་གིས་སེམས་རབ་རིབ་ཏུ་བཏང་བ་དང། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྩོམ་དང། དེང་རབས་རྩོམ་རིགས་ཟེར་བ་སོགས་ནི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་དང། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་བརྩི་བཞིན་འདུག་ཅིང། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་གསར་པ་འདིའང་སློབ་མའི་ཉལ་ཁང་དང་ཆང་ཁང་ནང་ནས་རིམ་གྱིས་ཁྱབ་ཏེ། ད་ལྟ་བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་འདི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཟད། མུ་མཐུད་དུ་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པའང་ཏན་ཏན་རེད། རྙིང་འདོར་གྱི་ལྟ་བ་གསར་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། བོད་ནང་དུ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་མཚོན་པའི་དཔེ་དེབ་དང། རྩོམ་སོགས་ཐོན་དང་ཐོན་མུས་རེད། ལོ་སྔོན་མའི་ནང་དུ་རང་གྲོལ་ཞིབ་འཇུག་ཅེས་བའི་དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་ཐོན་པ་དང། དེ་བཞིན་ད་ལོ་རྨ་ལྷོ་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་གྱི་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁུངས་ཀྱིས། མི་དམངས་ཀྱིས་ཁྲལ་དངུལ་བཀོལ་ཏེ།རང་གྲོལ་ཞེས་བའི་དུས་དེབ་ཞིག་འདོན་འཆར་གྱིས་ས་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱེད་བཞིན་འདུག་པ་མ་ཟད། ཁོ་ཚོས་སློབ་གྲྭ་དང། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱང་བསྒྲགས་དང། ཚགས་པར། དྲ་རྒྱ་སོགས་བེད་སྤྱད་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤེལ་བཞིན་འདུག།
ཡ་མཚར་པ་ཞིག་ལ། བར་སྐབས་ཀྱི་་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་སློབ་གཉེར་དག་གིས་ཁྲོད་དུའང་ཁྱབ་ཏེ། ད་ལྟ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་དུས་དེབ་དང།ཚགས་པར། དྲ་རྒྱ་སོགས་སུ་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཟད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ཚིག་སྟེ། རྙིང་ཞེན་དང། རྨོངས་དད། གཞོན་ནུ་སོགས་ཀྱི་གསར་བརྗེའི་ཚིག་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་བཀོལ་བཞིན་འདུག། ཁ་ཅིག་གིས་འབྱོར་མེད་གྲལ་རིམ་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་འགུལ་ཡང་མང་པོ་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ཕེ་གླིང་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཅི་མི་སྙམ་པར་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་”དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་གསར་གཏོད་མཁན”་རེད་ཅེས་དང།“བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ན་ཟུག་མཚོན་ཡོད”་ཅེས་འུད་སྒྲོག་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་པ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་སྤེལ་མཁན་གཙོ་བོ་དེང་དུས་ཨ་རི་ལ་བཞུགས་པའི་པདྨ་འབུམ་ཡིན་པ་དང། ཁོས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་སྐོར་ལ་རྩོམ་འགའ་ཤས་སྤེལ་བ་དང། ཁོང་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་དེང་རབས་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ཐད་དུ་”སྲོལ་འབྱེད་པ”ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་༼ཆོས་སྐྱོང༽བཤད་མཁན་འདུག།པད་མ་འབུམ་ཡང་རིག་གསར་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐྱེས་ཞིང། ཁོང་གིས་རིག་གསར་སྐོར་གྱི་དཔེ་དེབ་ཀྱི་ནང་དུ་གསུང་བ་བཞིན་མོའི་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་ནང་སྦྱངས་ནས་ཡོང་བ་ཞིག་ཡིན། རྙིང་གཏོར་དང། གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་སོགས་ཁོའི་ཤེས་བྱ་སྤྱོང་བའི་རྨང་རྡོ་ལྟ་བུ་གྱུར་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༡་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ཀྱི་སྐོར་ཚོགས་འདུ་བསྡུས་བ་དང། ༡༩༩༤ལོ་ལ་འཕགས་ཡུལ་ངྷ་ས་ནས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ལྗགས་རྩོམ་ཟེར་བ་པར་སྐྲུན་བྱས་བ་དང། དེའི་དེའི་སྔོན་བརྗོད་དུ་པད་མ་འབུམ་གྱིས་༼དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ༽ཟེར་བ་ཞིག་པར་བསྐྲུན་བྱས་བ་དང། དེའི་རྗེས་རིམ་གྱི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ཟེར་བ་འདིའང་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ཏུ་རིམ་བཞིན་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅིང། དགེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་རིག་བྱེད་གཏམ་རྒྱུད་དུ་བཟོ་མཁན་མཁས་མ་བདེ་སྦྱིན་བཟང་མོ་སོགས་ཀྱིས་ཡང་དགེ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་བཞིན། ཡང་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་”ལོ་རྒྱུས་བཟོ་མགོ་བརྩམས”། སྤྱིར་བཏང་འདི་དག་ནི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཚོས་རང་གིས་བཟོས་བ་དང། རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཤིག་ལས་བོད་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། ཕྱིས་སུ་སྐལ་བ་ལྡན་ན་ཕྲན་གྱིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་བ་དག་གིས་རང་རང་གི་རྟོག་ངོར་བཟོས་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང། དེ་དག་གི་སེམས་པའི་མཁྱེར་སྟངས་སོགས(Orientalism) ཞིབ་ཏུ་འབྲི་རྩིས་ཡོད་པས། དེ་རུ་གཟིགས་པར་མཚལ།པད་མ་འབུམ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་དུ་གཞུང་གི་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་མྱོང་བའི་བོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་པ་དག་གིས་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྤེལ་མགོ་ཚུགས། ད་ལྟ་གོ་ཐོས་སུ་ཁོ་ཚོའི་རྗེས་སུ་རྒྱུགས་པའི་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡང་མང་རབས་བཤད།༼འདིའི་སྐོར་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཞུགས་པའི་བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཞིག་གིས་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པར་བྱ་ཞེས་རེ་བ་ཡང་ཞུ་རྒྱུ་༽པད་མ་འབུམ་གྱི་རྩོམ་སོགས་ལས་ཤེས་བ་ལྟར། གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་དང། ཅི་མི་སྙམ་པར་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས། རྙིང་བ་དང་གསར་བ། ཆོས་ལུགས་དང་ཚན་རིག། ཆོས་བ་དང་སྐྱ་བོ། སློབ་གྲྭ་བ་དང་གྲྭ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཤར་ཡོངས་ཞིང། སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན་ན་དོགས་གཞི་བྱ་འོས་བ་དང། དེང་རབས་ཡིན་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་བ། རྙིང་བ་ནི་གསར་བ་འགོག་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལྟ་བུ་དང། ཆོས་ལུགས་ཡིན་ན་ཚན་རིག་མ་ཡིན་པ་དང། ཚན་རིག་ཡིན་ན་ཆོས་ལུགས་མ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་སྐྱ་བོ་ཡི་གེ་ཤེས་བ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་པ་དང་ཤེས་ཡོན་ཅན་གྱི་མིང་ནས་འབོད་ཅིང། མིང་སྙན་པོ་རེ་འདོགས། དེ་དག་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དང། གཅིག་ཤོས་ཡོད་ན་གཅིག་ཤོས་མེད་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱི་མཁྱེར་སྲོལ་ཞིག་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདུག། དེ་ལས་ཀྱང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞིག་ནི། གནའ་བོ་མཁས་པས་བརྩམས་པའི་དཔེ་ཆ་དག་དཔེ་ཀློག་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར། དེ་དག་ནི་ལོ་དུས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་སྔོན་དུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ཕྱིར།དེ་དག་ནི་རྙིང་བ་དང་དེང་གི་དུས་སུ་དགོས་བ་མེད་དོ་ཞེས་རྙིང་འདོར་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་ཞིག་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཅན་དུ་རློམ་པ་དག་གི་སེམས་ངོགས་ན་ཏན་ཏན་འདུག།
ཞོགས་དུང་སོགས་ཀྱི་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ།
ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་བའི་མཇུག་ནི། མི་མང་གི་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཐད་ནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་འདི་ཡང་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དག་དང།ལུང་ཁུག་དག་ནས་མ་བསྡད་པར་རིམ་གྱིས་ཁྲོམ་རའི་དཔལ་འབྱོར་དང་མཉམ་དུ་འཛམ་གླིང་གང་སར་ཁྱབ་བཞིན་པ་དང།ལྷག་པར་མ་ཧ་ཙི་ནིའི་ཡུལ་ཁམས་སོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་མགོ་ཚུགས།དེ་ནང་དུ་གྲྭ་བ་དང་ཆོས་གྲྭ་འགྲིམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་གསལ་གྱི་ནུས་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོན། གྲྭ་བ་དེ་དག་ཆོས་སྤེལ་བ་ཙམ་གྱི་མི་ཚད་པར། དཔལ་འབྱོད་འདུ་འགོད་དང། སློབ་གྲྭ་འཛུགས་པ་དང་དྭ་ཕྲུག་ཁང། སྨན་ཁང་དང། སྨན་སྦྱིན་སོགས་ཀྱིས་ཐད་ལ་ལས་ཀ་མང་པོ་བྱས། དེ་དང་མཉམ་དུ་དཀོར་གྱི་རྣམ་སྨིན་ལྟ་བུའི་གྲྭ་བ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་མིང་བཏགས་པའི་ཆོས་ཚོང་རྒྱག་པའི་མགོ་བརྩམས། རླངས་འཁོར་སོགས་གཏོང་བ་དང། དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་གིས་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་གང་ལའང་འགལ་བའི་གནད་དོན་མང་པོ་བྱུང། སྤྱིར་བཏང་མི་སྡེ་གང་གི་ནང་དུའང་བྱུང་སྲིད་པའི་གནད་དོན་དག་ཡིན་པ་དང།དམིགས་བསལ་བ་ཅི་ཡང་མ་རེད། ཡང་དུས་སྐབས་དེ་ལ་དམིགས་བསལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་བྱུང་བ་ནི། གྲྭ་བ་དག་གིས་དཔེ་དེབ་འབྲི་བ་དང། རྩོམ་སོགས་མང་པོ་སྤེལ། དེ་ནི་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་བའི་ནང་དུ། གཞུང་གི་དུས་དེབ་དང་།ཚགས་པར་སོགས་སུ་རྩོམ་འབྲི་མཁན་མང་ཆེ་བ་ནི་ལས་བྱེད་པ་དང། སློབ་གྲྭ་བ་དག་རེད། ལོ་རབས་དགུ་བཅུ་བའི་ནང་དུ། གྲྭ་བ་ཚོ་དང་བསྡུར་ཚེ། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། གཞུང་གི་མཁས་བ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པའི་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཡོད། ཟླ་ཕོགས་སྟེར་མ་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་མ་ཟད། སློབ་གྲྭ་རྣམས་ལ་ལས་ཀ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བགོ་མ་ཐུབ་པ་དང། ཁྱད་པར་ཏུ་སྔོན་གྱིས་ “ཟངས་ཆེན་ནང་གི་ཁ་ལག”་ཟ་བའི་དུས་སྐབས་ལས་མཇུག་རྫོགས་ཏེ།
མ་རྩའི་དཔལ་འབྱོར་ཅན་ཏུ་བསྒྱུར་པར་མི་ཟད་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་ཡོད། དུས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་བོད་ཀྱི་རྙིང་བཞི་(四旧)སྟེ་། སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་རྙིང་བ། རིག་གནས་རྙིང་བ། གོམས་སྲོལ་རྙིང་བ། སྤྱོད་པ་རྙིང་བ་བཅས་ལ་རྒོལ་བའི་ལྟ་བུ་ཡང་བསྐྱར་བྱུང་བ་དང། ལྟ་བ་འདི་རྒྱུན་འཛིན་དང་དར་སྤེལ་བྱེད་མཁན་གཙོ་བོའི་གྲས་ནི་ཞོགས་དུང་དང། མེ་ལྕེ་།འཇམ་དབྱངས་སྐྱིད་སོགས་རེད། ཕྲན་ཨ་རིའི་མཐོ་རིམ་གཙུག་ལག་བསླབ་གྲྭ་ཞིག་ཏུ་ཨ་རིའི་སྲིད་དོན་རིག་པ་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་བཤད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་སོགས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱས་སྐབས།་སྔོན་གྱི་་ཆོས་གྲོགས་ཤིག་གིས། “ད་ལམ་ཞོགས་དུང་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་རྩོམ་མང་པོ་བྲིས་ཏེ།རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སློང་གིན་འདུག་”ཅེས་བཤད་བྱུང། དེ་དུས་ཁོང་གིས་བྲིས་བའི་ཆེད་རྩོམ་དེ་དག་ཀློག་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བྱུང་མོད། ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ཀློག་ཐུབ་པའི་སྐལ་བ་མ་བྱུང། དེའི་རྗེས་བོད་དུ་ལོག་ཏེ།ཞོགས་དུང་གིས་བྲིས་བའི་རྩོམ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་བ་ཡིན། རྩོམ་གྱི་འབྲི་སྟངས། སེམས་ཀྱི་འཆར་སྟངས་ཚང་མ་རིག་གསར་སྐབས་ཀྱི་རྙིང་གཏོར་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞིག་ལས་གཞན་ཆེན་པོ་མཐོང་ཐུབ་མ་སོང་མོད།ནུབ་དུ་ཆབ་སྲིད་སོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ།མིའི་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཀྱི་(Individualism)ལྟ་བའི་མིང་ལ། མི་གཞིའི་དང་མི་སྒེར་གྱི་ཐོབ་ཐང་ཟེར་བ་སོགས་བཏགས་ནས། དོན་གྱིས་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་ཞིག་ལབ་བཞིན་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མི་འདུག་བསམ་ནས་བཞག་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་པོ་ནི་འདས་སོང་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་ཞིག་དང། དོན་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལ་དཔྱོད་པའི་གནས་ཞིག་མ་མཐོང་བར་བཞག་པ་ཡིན། ཡིན་ནའང་ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ། ཁོ་ཚོས་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི། རིག་གཞུང་ཁོ་ན་ལ་ངོས་འཛིན་མ་བྱས་པར།སྔོན་ཆད་དང་མི་འདྲ་བར་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་རིམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་བྱིས་པ་བསམ་མེད་དང། སློབ་གྲྭ་བ་ལས་ཀ་མ་རེག་པ་དང།དགོན་པའི་སྒྲིག་འོག་ནས་ཕུད་པའི་གྲྭ་ཟུར་དག་གི་ཁྲོད་དུ་སྤེལ་ཅི་ཐུབ་དང། རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་དང་།བགྲོ་གླེང་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ་སྤེལ་ཅི་ཐུབ་བྱ་བཞིན་ཡོད་པ་དང། ཁོ་ཚོའི་འདོད་པའི་”སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་”ལ་དགག་རྒྱག་གི་ཚོགས་འདུ་ཡང་མང་པོ་ཚོགས་ཡོད་པར་ངེས། དེ་བཞིན་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་མཚོན་པའི་དཔེ་དེབ་དང་དྲ་རྒྱ་སོགས་ཆེད་དུ་བཙུགས་ཏེ་རྙིང་འདོར་གྱི་ད་ལྟ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ་བཞིན་འདུག། མེ་ལྕེ་དང། སེང་རྡོར་དང། རྣོ་སྤྲེང་སོགས་ཀྱིས་དཔེ་དེབ་མང་པོ་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་རེད།
ཞོགས་དུང་གིས་ཐོག་དང་པོའི་“འཕག་འཚག་གི་ང་རོ”ཟེར་པའི་རྩོམ་ཞིག་མཚོ་སྔོན་བོད་ཡིག་གསར་འགྱུར་ཏུ་བཀོད་ཅིང། དེ་ནས་རིམ་གྱི་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤེལ། ཕྱིས་སུ་རྩོམ་དེ་ལ་འགྲེལ་བ་དང་ཡང་འགྲེལ་སོགས་མང་པོ་བརྩམས་ནས། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༡ལོ་ལ་དཔེ་དེབ་དུའང་བཀོད་ཅིང། ཡང་༢༠༠༨ལོ་ལ་ཐེངས་གཉིས་པ་དཔར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀུན་རྒྱ་ཁྱབ་དུ་སྤེལ་འདུག།ཞོགས་དུང་གི་ལྟ་བ་ནི་འདི་ལྟར། ཁོང་གིས་ “རྒུད་པ་མཐའ་དག་གི་རྩ་བ་ནི་བག་ཆགས་རྙིང་བ་འདི་ཉིད་རེད།བག་ཆགས་རྙིང་བ་འདི་མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལོན་པའི་རིག་གནས་ཤིག་གི་མངལ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང། མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལོན་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་ཤན་ཆེ་བའི་ཁོར་ཡུག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བ་རེད”ཅེས་བཤད་པ་ལྟར། ཞོགས་དུང་གིས་བོད་ཀྱི་རྒུད་པ་ཡོད་ཚད་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱིན་ཇི་སོགས་ཀྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་དང། མི་བསད་པ། རྒྱུ་འཕྲོག་པ། ཐ་ན་མིའི་ན་ཚ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཡིན་པར། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང། རིག་གནས་ལ་འཆང་བའི་སེམས་པའི་འཁྱེར་སྟངས་ཞིག་དེ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་དེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རིང་གི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང། ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་བཤད་འདུག། ལྟ་ཚུལ་འདི་ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་པོ་སྐབས་ཀྱི་༼མོའི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་༽ལས་བྱུང་པའི་ལྟ་བའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གང་གི་ཐད་ནས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ངོ་འཕྲོད་ཡོང་གིན་འདུག དཔེར་ན་གཉིས་ཀས་“རིག་གནས”་ཟེར་བ་ནི་”འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས”ཞིག་དང། དེ་ནི་ “སྤྱི་ཚོགས”་ཞིག་དང། ཆབ་སྲིད་དང་། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དང་། མོའི་ཙེ་ཏུང་གིས་འདོད་པའི་རིག་གནས་རྙིང་བ་ནི། ཁུང་ཙི་ལ་སོགས་འདུས་བའི “ལུགས་སྲོལ་རྙིང་བ་དང། བསམ་བློ་རྙིང་བ”དང་།དེ་མིན་ད་དུང་ “བཙན་རྒྱལ་རིང་ལུགས་དང”་དང་”བཀས་བཀོད་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱེད་ཙམ་”གྱི་རིག་གནས་དེ་གཉིས་རེད།ཞོགས་དུང་གི་འདོད་པའི་རིག་གནས་རྙིང་བ་ནི། ཁོ་རང་གིས་བཏགས་པའི་”ལྷ་ཆོས་རིང་ལུགས”སྟེ། འདོར་ན་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་བསྡུ། དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ནི། དྲག་ཆས་ཅན་གྱི་གསར་བརྗེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། རིག་གནས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡོད་པ་རེད། མོའི་ཙེ་ཏུང་གིས་ཀྱང“རིག་གནས་རྙིང་པས་དབང་དུ་སྒྱུར་པ་ཡིན་ཙང།བླུན་རྨོངས་དང་རྗེས་ལུས་ལ་གྱུར་པའི་ཀྲུང་གོ་རིག་གནས་འདི་རིག་གནས་གསར་པས་དབང་དུ་སྒྱུར་བ་ནས།དཔལ་ཡོན་དར་བ་དང།སྔོན་ཐོན་ཆེ་བའི་ཀྲུང་གོ་ཅིག་ལའང་སྒྱུར་དགོས་པ་རེད།ཚིག་གཅིག་ལ་བསྡུས་ནས་བཤད་ན་ང་ཚོས་ཀྲུང་གོ་གསར་བ་ཞིག་འཛུགས་དགོས་གི་རེད།ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་གི་རིག་གནས་གསར་བ་ཞིག་འཛུག ས་རྒྱུ་དེ་ནི་ང་ཚོའི་རིག་གནས་ཐད་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་རེད།”༼མོའི་ཙེ་ཏུང་གི་གསུང་རྩོམ་གཅེས་བསྡུས་གཉིས་བ།༥༤༤༽་ལས་ཞེས་བཤད་ཡོད། དེ་བཞིན་ཞོགས་དུང་གིས་བོད་འདི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས་ན། བག་ཆགས་རྙིང་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཏེ། གསར་བ་གསར་རྐྱང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་བ་དེ་རེད་ཅེས་བཤད་ཡོད་པ་རེད།ཁོང་གིས་གསར་རྐྱང་དེ་ནི་“དྲག་ཆས་ཀྱི་གསར་བརྗེ་སློང་བ་དང”དང་འདྲ་བར་ “བསམ་བློའི་འཐབ་རྩོད་”་བྱེད་དགོས་བ་དང། “ལྷ་འདྲེ་དང་བདག་མེད་སོགས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་ལ་རྒོལ་ཕྱིར། བློ་རིག་གསར་པའི་གསར་བརྗེ་སློང་བ་ཡིན”ཞེས་གསལ་བོ་བརྗོད་ཡོད། ཚིག་སྤྱོར་འདིའི་ནང་གི་བདག་མེད་ཟེར་པའི་ཚིག་འདི་བླངས་ཚེ། ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་དམར་སྲུང་དམག་གི་ལྟ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་བཤད་ཡོད། རིག་གསར་གྱི་སྐབས་སུ་གྲལ་རིམ་འཐབ་རྩོད་དང། ལྷག་པར་ཏུ་རིག་གཞུང་གི་དགྲ་གྲོགས་ནི་གསལ་བོ་བཤད་ཡོད། ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། འཐབ་རྩོད་བྱ་ཡུལ་གྱི་དགྲ་ཞིག་དགོས་བ་དང། དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར། གསར་བརྗེའི་ཆེད་དུ་དགྲ་བོ་དེ་དག་གཏོར་དགོས་བར་བཤད།ཞོགས་དུང་གིས་ཀྱང་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གསལ་བོ་ཕྱེས་ཏེ། དགྲ་བོ་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་དགོས་བར་བཤད་ཡོད། ཞོགས་དུང་གི“གྲོགས་པོ”ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་སློང་མཁན་དང། “དགྲ་བོ”ནི་ཁོ་ཚོའི་ལྟ་བ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་མཁན་ཡིན་གསལ་བོ་བྱས་ནས་བཤད་འདུག། སྤྱིར་བཏང་དེང་གི་སྐབས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཤི་གསོན་གྱི་གྲལ་རིམ་གྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་ཅི་ལ་དགོས་སམ་ཞེས་དོགས་པ་འཆར་ཡོང་མོད། ཁོ་ཚོ་ལ་མཛེམ་དོགས་ཅུང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མུ་འཐུད་དུ། ”དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་”གཏམ་ལ་“བདུད་ཀྱི་གཡབ་མོ་དང་བསྟན་གཤིག་ཐན་ལྟས་”སུ་བསྒོམས་པ་རྣམས་ཁོ་ཚོའི “བསམ་བློའི་དགྲ་ཟླ”དང། དེ་བཞིན་ “བསམ་བློ་གསར་པ”དགའ་བའི་ཐལ་མོ་རྡེབ་མཁན་རྣམས་ནི།ཁོང་ཚོའི་ “གྲོགས་དམ་པ”་ཡིན་ཞེས་དགྲ་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བོ་ཕྱེས། དེ་བཞིན་ཁོང་ཚོའི་གསར་བརྗེའི་ལས་ཀ་འདི་དཀའ་ངལ་ཅན་གྱིས་ཡིན་པའི་སྐོར་ཡང་ཞོགས་དུང་གིས “བག་ཆགས་རྙིང་བ་བཅོམ་བརླག་དང། གཏོར་བཤིག་གཏོང་བ་ནི་ལས་སླ་མོ་ཞིག་མིན།”ཞེས་གསལ་བོ་བཤད་ཡོད།
ཞོགས་དུང་རྩོམ་འདིའི་རྗེས་སུ། ཞོགས་དུང་གི་རྗེས་སུ་བརྒྱུགས་པའི་”ན་གཞོན”་རྩོམ་པ་པོ་ཟེར་བ་སྐོར་ཅིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཞོགས་དུང་གི་ལྟ་བ་འདི་གཞི་རྒྱ་ཆེན་པོས་སྤེལ་མགོ་བརྩམས། འདི་དག་གི་ནང་ནས། མེ་ལྕེ་ཟེར་བ་དང། འཇམ་དབྱངས་སྐྱིད་ཟེར་བ་དང། སེང་རྡོར། རྣོ་སྤྲེང་སོགས་འདུས་ཡོད་ཅིང། ཁོ་ཚོས་ཀྱང་ཅི་མི་སྙམ་པར་རིག་གནས་གསར་བ་དང། ལྟ་གྲུབ་གསར་པ་ལ་ཁ་གཡར་ཏེ།“རྙིང་གཏོར་”་ལྟ་བ་འདི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་སྤེལ་བར་བརྩམས། ཁོ་ཚོའི་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་དང། གསར་བརྗེའི་ཀུན་སློང་སོགས་ཞོགས་དུང་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང། རྙིང་པ་གཏོར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲས་བུ་ནི།འདི་ལྟར་“ངས་བསམ་ན་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བ་ཞིག་འབྱུང་དགོས་ན་ཐོག་མར་བསམ་བློ་བཅིངས་འགྲོལ་དང་། བསམ་བློ་གསར་བརྗེ་ནས་མགོ་རྩོམ་དགོས་བ་རེད”༼མི་གཞིའི་སྙིང་སྟོབས་༽སོགས་ལས་བཤད། སྤྱིར་བཏང་མི་འདི་དག་ལ་གསར་བརྗེའི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྙོན་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་དང། ཁོང་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཕུགས་སུ་བོད་མི་རིགས་འདི་བཞིན་ཡར་རྒྱས་དང། སྟོབས་དང་འབྱོར་བ་ཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་འདོད་པའང་སྨོས་མེད་ཅིག་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང་། ཡུལ་སྲོལ། སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྲོལ། ཐ་ན་གུས་ཞབས་སོགས་མཚོན་བྱེད་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བགེགས་སུ་བརྩི་བཞིན་པ་འདིའང་བསྙོན་དུ་མེད་པ་ཞིག་རེད།
གསར་བརྗེ་བ་ཚོའི་རང་གཤིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ།
ཕྲན་གྱིས་ལོ་མང་པོར་བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་འདི་ཚོའི་གསར་བརྗེའི་རང་གཤིས་ཐུན་མོང་པ་དག་ལ་་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་དོན་མེད་པར་རྒྱུ་མཚན་དང། ཁུངས་ལུང་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར།སྐད་ཆེན་པོའི་རང་གིས་ཅི་ཞིག་ཤེས་ཁུལ་གྱི་གཏམ་ཆེན་པོ་སྤེལ་བ་དག་རེད། རིགས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་སོགས་མེད་ཅིང། དེ་བཞིན་ཚན་རིག་གི་ལམ་དུ་འགྲོ་བྱེད་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ། དང་པོ་རྒྱ་ཆེན་ཐོས་བ་་མང་དུ་སྩོལ་བ་དང་། བར་ཏུ་གཞུང་ལུགས་ཐམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ། མཐར་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་རྫས་སྦྱོར་ཁང་དང། ཉམས་མྱོང་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བདེན་པ་ར་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱར་ནས་བདེན་པ་ངོ་སྤྲོད་དང་། རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སོགས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མི་འདུག དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་། པད་མ་འབུམ།ཞོགས་དུང་སོགས་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་རྣལ་མ་སོགས་ལ་སྦྱོང་བ་རྣལ་མ་བྱས་མེད་པ་མ་ཟད། ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་གང་ཡིན་ལ་སྦྱོང་བ་དང། ཆེད་དུ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དེ་བས་ཀྱང་མེད། ཡིན་ནའང་ཁོ་ཚོས་ཅི་མི་སྙམ་པར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཡོངས་རྫོགས་དང། ནང་ཆོས། དེ་བཞིན་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་ལ་སྡོམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རྒྱག་པའི་སྲོལ་དང་ལུགས་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བ་གོང་དུ་བརྗོད་ཡོད་པ་ལྟར། རྙིང་ཞེན་དང། སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ཞེས་མིང་བཏགས་ནས།དེ་དག་ད་ལྟ་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་དེ་དགོས་མིན་གྱི་དོགས་པ་བསླངས། པད་མ་འབུམ་དང། ཞོགས་དུང་གཉིས་ཀ་མཚོན་ན་དེ་བཞིན་རེད། བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང། ཁྱད་པར་ཏུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གཞུང་ལ་སྦྱོང་བ་བྱས་མེད་པ།ནང་ཆོས་ལ་ཅུང་ཙམ་སྤྱོང་བ་ཞིག་གིས་བལྟས་ཀྱང་མངོན་གསལ་རེད།༼འདིའི་སྐོར་ཞོགས་དུང་སོགས་ལ་ལན་སློག་མཁན་དག་གིས་མང་དུ་བྲིས་འདུག་ཡོད་པར་བཤད་པས་དེ་དག་དུ་་གཟིགས་པར་འཚལ༽ཡིན་ནའང་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་ཅི་མི་སྙམ་པར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང། ནང་ཆོས་ལ་སྡོམ་ཚིག་མང་པོ་བརྒྱབ་ཡོད། དཔེར་ན་པད་མ་འབུམ་གྱིས་“མི་ཞིག་གི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་སྐྱོན་ཆ་རེ་གཉིས་མཐོང་ན་དེའི་རྒྱུད་ན་ཤེས་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་འདྲའི་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་མི་ཐུབ་པ་ནི་ནང་བ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན”འདི་ལྟར་ནང་བ་སངས་རྒྱས་བའི་གྲུབ་མཐའ། ཆོས་འབྱུང། རྗེས་འཇུག་པ། སེམས་ཀྱི་མཁྱེར་སྲོལ་དག་ལ་སྡོམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རྒྱབ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་རེད། པད་མ་འབུམ་ལྟར་ཞོགས་དུང་གིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་གི་ཐད་ལ་གང་ཅིའི་ཐད་ནས་སྦྱངས་བ་ཞན་ཞིང། གཞུང་ལུགས་ཀྱི་གནད་ཕར་ཞོག། ཐ་ན་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་ཙམ་ཡང་ཤེས་བཞིན་མེད་ནའང། མ་ཤེས་བ་དང་མི་གོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་འདུག་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ་ཁུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་ལ་མི་ཟད་པའི་ལོག་འགྲེལ་མང་པོ་བརྒྱབ་ཡོད། དཔེར་ན། ཁོང་གིས་བཙན་པོ་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐོར་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་ཡོད། “ཡང་མི་ལོ་མང་པོ་མ་ཕྱིན་པའི་སྤྱི་ལོ1789ལོར། ཧྥ་རན་སི་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བུའི་ཐོབ་ཐང་དེ་དག་ཁོ་ཚོའི《མི་བུའི་ཐོབ་ཐང་གསལ་བསྒྲགས》སུ་གསལ་པོར་བཀོད་དུས་སུ། བོད་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་དང་འདྲ་མཉམ་ཞེས་པ་གོ་ཐོས་ཡོད་པ་ལྟ་ཞོག འཛམ་གླིང་ཞེས་པའང་ག་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་ཧ་གོ་མེད་པའི་ཚོད་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། འཛམ་གླིང་ཞེས་པ་ངོ་སྤྲོད་རགས་རིམ་མཛད་མཁན་གྱི་བཙན་པོ་ནོ་མིན་ཧན་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཁྲུངས་མ་ཐག་པའི་ལོ་རེད། ཁོང་གིས་ཕྱིས་སུ《འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད》(1830ལོ)བརྩམས་གནང་ནའང་། འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྲུ་སྐོར་ཞིག་གི་སྣོད་བཅུད་དག་ལྷ་སྒྲུང་དང་གནའ་ཐོས། མཚར་གཏམ་གྱིས་བཅིངས་ཏེ་ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་མཛུབ་གཡོས་པ་ཙམ་ལས་མི་ཆོས་ཀྱི་བློ་མིག་སྤྱོད་ཐུབ་མེད་པ་འདྲ།”སྐད་ཆ་འདི་ནི་མ་བརྟག་པ་དང། མ་དཔྱད་པ།རྒྱུ་མཚན་དང་གནས་ལུགས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ལོང་གཏམ་འགའ་ཞིག་རེད། སྨིན་གྲོལ་ནོ་མོན་ཧན་གྱིས་འཛམ་གླིང་༼ཁོང་གིས་འཛམ་གླིང་ཞེས་བ་ཡོ་རོབ་དང་ཨ་ཤེའི་གླིང་གཉིས་ལ་འདོད༽གཙོ་བྱས་བའི་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་༼བྱང་གླིང༽ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད༼ཨ་ཧྥེ་རི་ཀ༽དང་ཤར་ལུས་འཕགས་གླིང༼ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ༽སོགས་འདུས་བའི་སའི་གོ་ལའི་ཡུལ་ཁམས་ཆེ་བ་ཕལ་ཆེར་བ་གསུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དུས་སྐབས་དེ་ལ་ཨ་ཤེའི་གླིང་དུ་སྐྱེས་མ་མྱོང་བའི་ཚན་རིག་པ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་བདག་གིས་ལུང་དང་རིགས་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། ཞོགས་དུང་གིས་བཞག་པའི་སྡོམ་ཚིག་དེ་ནི་ཆེས་མ་དག་པ་ཞིག་རེད།
ཞོར་ཏུ་ཞོགས་དུང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས་པ་དང། ༢༠༠༩ལོ་ལ་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་གིས་དཔར་སྐྲུན་བྱས་པའི་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་དེ་ནི་ཡིག་ནོར་ཕར་ཞོག། མགོ་འཁྲུགས་ཡ་ལྡེབ་ཅན་བྱས་ནས༼འདིའི་སྐོར་རྗེས་སུ་གསལ་བོ་ཞུ་ཆོག༽དཔར་སྐྲུན་བྱས་འདུག། ནོར་འཁྲུལ་འདི་དག་ནི་མཁས་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ནོར་བ་སོགས་མ་ཡིན་པར། རྙིང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩི་བཀུར་མ་བྱས་བའི་རྟགས་སུ་མངོན་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་མཐོང་ཆུང་ཞིག་དང། ཁོའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་དེ་མཚོན་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་གཞན་དག་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན་སེང་རྡོར་ཟེར་བ་ཞིག་གིས་ཕྲན་གྱིས་བྲིས་བའི་”འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་སྐོར་གྱི་དོགས་དཔྱོད”་ཟེར་བ་དེ་ལ་བལྟས་རྗེས་། ཁོང་གིས་“སོ་སྙི་མོ་ཅན་གྱི་དགེ་ཆོས་མི་ཆོད”ཅེས་བའི་རྩོམ་ཞིག་སྤེལ་ཁུལ་གྱིས་ང་ལ་ལན་འདེབས་ཙམ་བྱས་བཞིན་འདུག་མོད། སེང་རྡོར་གྱིས་བདག་གིས་རྩོམ་དེའི་བརྗོད་དོན་གཙོ་བོ་རྟོགས་པ་ཕར་ཞོག།མཐའ་ན་དཔྱད་བརྗོད་རྩོམ་གྱི་འགྲོ་ཚུལ་ཙམ་ཡང་མ་ཤེས་པར་འདི་ལྟར། ”ཁྱོད་ཀྱི་དགོས་མེད་ཀྱི་དོགས་པ་ཆེས་ཆུང་ཙུག་སྟེ།འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཟེར་པ་ནི་དགེ་ཆོས་ལགས་ཀྱི་ཕྱག་རྩོམ་མ་རེད་ཅེས་པ་འདི་བག་ཙམ་ཞིག་བཤད་ན།ལར་འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ལས་བསྟན་པའི་ས་ཁམས་དང་གྲངས་རྩིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་འདི་རིགས་ནི་མིའི་རིགས་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཀླད་པའི་ནོམ་སྐལ་དུ་བརྩི་རུང་བ་ཙམ་ལས།མི་བུ་ཆེ་གེ་མོས་བརྩམས་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཡུས་ཆེ་བྱ་རྒྱུ་ཁྱ ོན་ནས་མ་ཡོད་དེ”་དང། “འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཅེས་པ་འདི་རང་ཁྱོད་ཅག་གི་ཨ་མཚར་དུ་བརྩི་བའི་ཅི་ཞིག་གི་བཙན་པོ་ནོ་མོན་ཧན་གྱི་ཡིན་པར་བྱས་ནའང་གནས་ལུགས་ནི་སྔར་བཞིན་ཏེ།འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཤེས་བྱ་དེ་དག་གི་ལམ་གཏོད་མཁན་ནི་སྔར་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་པ་བགྲེས་པོ་དེ་དག་ལས་སུ་ཡང་མིན་པས་སོ།”སྤྱིར་བཏང་ཕྲན་གྱིས་བྲིས་བའི་ཐོ་ཡིག་དེ་ཞིབ་དུ་ཀློག་པ་ཡིན་ན།སེང་རྡོར་གྱིས་བྲིས་བའི་སྐད་ཆ་དེ་དག་ལ་ལན་འདེབས་དགོས་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མི་འདུག། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཟེར་ན། ངས་ལོ་གྲངས་མང་པོ་ཞིག་དྲངས་ཡོད་པ་དེ་དགེ་ཆོས་ཀྱིས་”འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད”་མ་བརྩམས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་དྲངས་བ་ལས། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ལ་ཡོད་པའི་ལོ་གྲངས་དང་གྲངས་རྩིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཡིན་མིན་གྱི་སྐད་ཆ་ཞིག་ནམ་ཡང་བཤད་མེད་པ་མ་ཟད། དགེ་ཆོས་ཀྱི་གསུང་འབུམ་ནང་གི་“འཛམ་གླིང་རྒྱས་བཤད”ནི་བཙན་པོ་ནོ་མོན་ཧན་གྱིས་བརྩམས་པ་རེད་ཅེས་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བཤད་མེད། སྤྱིར་མཁས་བ་སུ་དང་སུ་ཡིན་རུང་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་གིས་མཁས་བ་སུ་ཡིན་ཀྱང་དད་པ་དང།རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་ལ་སྡོམ་ཚིག་ཆེན་པོ་རྒྱག་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ནའང་འདི་ལྟར་གསར་རྙིང་བཀར་བ་དང།
བཅོས་མའི་རྣམ་འགྱུར་འོག་གི་ཆེ་ཚུགས་བསྟན་ནས་ལོ་རྒྱུས་དང་ཤེས་རིག་ཐམས་ཅད་ལ། རང་གིས་སྦྱངས་བ་དང་ཐ་ན་དཔེ་ཀློག་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་དོན་མེད་ཀྱི་སྡོམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཞིག་རྒྱག་བཞིན་པའི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་འདི་ཡང། ལོ་རྒྱུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང།
ལྟ་བ་ཁྱད་པཅན་ཞིག་གི་འོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང། དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མཚོན་པར་མངོན་ནོ།
བོད་ཀྱི་རིག་པའི་དཔའ་བོ་དང་ལོ་རྒྱུས་བཟོ་བ།
རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་དེ་འདྲའི་འོག། གསར་བརྗེ་བ་འདི་དག་གིས་བོད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཇིགས་ཉེན་དང། བརྡགས་གསིགས་བྱུང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་དང། སྔོན་སྲོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཀལ་ཏེ། བོད་ཀྱི་ད་ལྟ་དང་མ་འོངས་བར་བལྟས་ཡོང་དུས། ཐམས་ཅད་མ་འགྲིག་པ་དང། རང་རང་གི་བློ་ངོར་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོང་གིན་ཡོད་པས། ཁོ་ཚོས་རང་རང་སོ་སོས་སྣང་ངོ་འཆར་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང། ཁོ་ཚོ་དང་མཐུན་པའི་དཔའ་བོ་དང། སྡར་མ། དེ་བཞིན་མཁས་བ་དང་བླུན་པོ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། འདི་ལྟར་མཁས་བ་དང་བླུན་པོ། དེ་བཞིན་དཔའ་བོ་དང་སྡར་མ་སོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་བཟོ་དགོས་ཡོད་ཕྱིར། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ནི་ཁོ་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་མཁས་བ་དང། དཔའ་བོ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ཚང་ཞིང། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལ་བོད་ཀྱི་གསར་གཏོད་པ་དང། དེང་རབས་བོད་ཀྱི་སྙན་ངག་གི་སྲོལ་བཏོད་པ་སོགས་མཚོན་པའི་མིང་སྣ་ཚོགས་བཏགས་ཏེ། རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཡོད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་རང་གི་མིང་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་ཐད་ནས་ཀྱང། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་རིག་པའི་དཔའ་བོ་བཟོས་བའི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གསལ་བོ་མཚོན་འདུག། ཁོང་གི་མིང་ལ་ཐོག་དང་པོར། ཁོ་རང་མཚོ་སྔོན་མི་རིགས་རླུང་འཕྲིན་ཁང་དུ་གསར་བརྗེའི་ལས་ཀ་བྱས་དུས་ཁོའི་མིང་ལ་“རླུང་འཕྲིན་རྒྱལ”ཞེས་འབོད་པར་བཤད་ཅིང། ༼སྤྲེལ་ནག་པ་རིག་འཛིན་གྲགས་ལྡན༽དེའི་རྗེས་ “རང་གྲོལ”དང་ད་ལྟ་”དཔལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ”ཞེས་འབོད་པ་དག་ཀྱང། སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་ནས་ཞིབ་དཔྱད་བྱས་ཡོང་དུས། དམར་སྲུང་དམག་ཞིག་ནས་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག་ཏུ་བསྒྱུར་པ་དང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་རིག་པའི་དཔའ་བོ་སོགས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རིམ་པ་མཚོན་ཡོད་པ་དང། འདིས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རྙིང་གཏོར་པ་དག་གིས་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་པ་དང། ཁོ་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་དང། ལྟ་བའི་རང་གཤིས་བཅས་མཚོན་བཞིན་ཡོད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་རྗེས་སུ། ཡང་ཁོ་ཚོས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེ་དང། ལྟ་བ་དང། དེ་བཞིན་རང་གཤིས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་དཔའ་བོ་གཞན་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་ཏེ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་ལྟོས་ཏེ། རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཞིག་ཏུ་བཟོས་ཡོད། ཁོ་ཚོའི་སེམས་ཀྱི་ཕུག་ཏུ། དགེ་ཆོས་ནི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་འདྲ་བར། རྙིང་ཞེན་དང། ཀླ་ཀློ་དང། མུན་ནག་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་དེ་ལ། གསར་གཏོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་དང། ཚན་རིག་གི་ལྟ་བས་ཁྱབ་པའི་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བོད་མི་མང་འདི་བཞིན། འཛམ་གླིང་”སྔོན་ཐོན”གྱི་མི་རིགས་གྲས་སུ་འབད་པ་དང་རྩོལ་མ་མང་དུས་བྱས་མོད། བོད་མི་ཀླ་ཀློ་བ་ཕྲག་དོག་དང་ཨུ་ཚུགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གིས་བཙོན་དུ་བཟུང་ནས་བསད་པ་རེད་ཅེས་དངོས་ཤུགས་གང་ཡོད་ཀྱིས་མང་པོ་བཤད་ཡོད། ལྷག་པར་ཏུ་དགེ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཨ་རག་མཐུང་བ་དང། སྨྱོ་ལབ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་མ་མཚར་བོ་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཏེ། དམིགས་གསལ་གྱི་བསྟོད་པ་མང་པོ་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་འདྲ་བར་དགེ་ཆོས་ཡང་བོད་ཀྱི་རིག་པའི་དཔའ་བོ་ཡ་མཚར་བ་ཞིག་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཡོད།༼འདིའི་སྐོར་གཞན་དུ་ཞུ་འོས༽། འདོར་ན་དགེ་ཆོས་ཡང་མཁས་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དམིགས་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་པར། དོན་གྱི་སྔོན་གྱི་བོད་ཀྱི་མཁས་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་རེད།ཁོང་དམིགས་གསལ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི། གཞན་དུ་གླེང་ཡོད་པ་བཞིན།དགེ་ལུགས་པ་ལ་མི་དགོས་བའི་རྙིང་བ་སྐོར་ཅིག་དང། བོད་ཀྱི་རྙིང་གཏོར་བ་ཁག་ཅིག། དེ་བཞིན་སྔོན་གྱི་བཀའ་ཤག་སོགས་ལ་སྡང་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་གསར་ཏུ་བཟོས་བ་ཞིག་རེད།
མཐའ་སྡོམ་ནི།
༼ཀ༽དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཟེར་བ་འདི་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་ལས་མགོ་བརྩམས་ཞིང། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་མོའི་རྗེས་སུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཕྱིར། ཚིག་གི་སྡེབ་སྤྱོར་སྒྲིག་ཚུལ་དང། རྩོམ་གྱི་སྒྲིག་སྟངས། མཛེས་བའི་ཉམས་གཏོད་ཚུལ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཧ་ཙི་ནའི་ཡུལ་གྱི་ཤན་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་ཧ་ལམ་མེད་ཅིང། ལྷག་པར་ཏུ་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་ཆེན་མོ་ཞེས་བའི་དུས་འགྱུར་ཆེན་མོ་དེ་ཡིས་ཤན་མ་ཞུགས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མི་འདུག་པས། དོན་གྱིས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཟེར་བ་འདི་བོད་རང་གི་རྩོམ་ཞིག་གཏན་ནས་མ་ཡིན་པར། དུས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནང། མི་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་དང། དེང་རབས་ཀྱི་འཕྲུལ་ཆས། ཨུ་ཚུགས་ཆེན་པོས་སྒོ་ནས་བོད་ཡིག་ཏུ་སྤེལ་བ་ཞིག་རེད།
༼ཁ༽དེ་བཞིན་དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཟེར་བ་འདི། སློབ་གྲྭའི་ཉལ་ཁང་། ལས་ཁུངས་ནང་ནས་ཕྱིར་ཐོན་པ་ཡིན་ཕྱིར། རྩམ་དྲི་བྲོ་བའི་བོད་ཀྱི་འབྲོག་པ་དང། ཞིང་བ་སོགས་ཀྱི་མཚོན་པའི་བོད་ཀྱི་མི་མང་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད།
༼ག༽དེང་རབས་བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་ནི། རྩ་བའི་ཆ་ནས་རྙིང་གཏོར་གྱི་གསར་བརྗེ་བ་དག་ཡིན་ཞིང། ཁོ་ཚོའི་བོད་མི་ཡོངས་དང་མི་འདྲ་བར། བོད་ཀྱི་སྔོན་སྲོལ་གྱི་རིག་གཞུང་དང་།རང་མོས་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་༼དགོན་པ༽། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་བཟང་༼མི་དགེ་བ་བཅུ་སོགས༽རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཆེས་དང་། དད་པ་མེད་པར་མ་ཟད། གང་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་ཅིང་། མི་ཐེ་ཚོམ་ཅན། འཇིག་རྟེན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་བལྟ་མཁན།མི་གཤིས་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་ཡིན།
༼ང༽ཆེས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་ནི། བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག་ལ། རིགས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་མེད་ཅིང་། སློབ་གྲྭའི་ནང་གི་རང་གཤིས་སྟེ།ཅི་མི་སྙམ་པར་སྐད་ཆེན་པོ་དག་སྒྲོག་མཁན་གྱི་རང་གཤིས་དེ།
ཁོ་ཚོའི་རྩོམ་ཚང་མའི་ནང་ཁྱད་ཆོས་གསལ་བོ་ཡོད།
༼ཅ༽བོད་ཀྱི་རྩོམ་རིགས་ཞིབ་འཇུག་པ་དག་གིས་དོན་གྲུབ་རྒྱལ་དང་། ཞོགས་དུང་སོགས་ཀྱི་སློབ་གསོའི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་། ཁྱད་པར་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ཆེན་པོའི་ལྟ་གྲུབ། ཚིག་སྦྱོར།
སེམས་ཀྱི་འཁྱེར་སྟངས་སོགས་ལ་ཞིབ་དཔྱོད་མ་བྱས་བས་ཁོ་ཚོའི་ཞིབ་འཇུག་དེ་ཆ་མ་ཚང་བ་དང། ཕྱོགས་རེ་བ་ཞིག་རེད།
མཐའ་མའི་སྐད་ཆ་ལྟ་བུ་ལ། རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་ནི་རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞིང། དེ་ནི་ཕྱིའི་རིག་གནས་སྟེ། དགོན་པ་དང། ལྷ་སྐུ། དེ་བཞིན་དཔེ་དེབ་སོགས་བཅོམ་ཚར་པའི་རྗེས་སུ།
མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཁོང་གི་རིག་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་བཅོམ་ཆེད་དུ་བསམ་བཞིན་དུ་སྤེལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ད་ལྟ་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་དམངས་གཙོ་དང་། ཚན་རིག ཡར་རྒྱས་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་བོད་མི་རིགས་དང།
ཤེས་རིག་འདི་བཞིན་དགོས་མིན་གྱི་གནད་དོན་དེ་ཡིན། གསར་བརྗེ་བ་དག་གིས་བོད་ཀྱི་ཕྱིའི་རིག་གནས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཚར་པ་རེད། ད་ལྟ་ལྷག་ལུས་སུ་ཡོད་པ་ནི། ནང་གི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་དང་། འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་དེ་རེད།
ད་ལྟ་ཁྱོད་ཚོས་བོད་མི་མང་གི་་ནང་གི་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྟངས་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་བཅོམ་བསམ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། ཤེས་རིག། བོད་མི་མང་ལ་འགན་མ་འཁུར་བ་ཞིག་དང་། དོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནག་ཉེས་མཁན་དག་དག་རེད།
དེ་བས་ཁྱེད་ཅག་ལ་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རིང་དུ་བརྒྱུད་ཡོང་བའི་ནང་གི་འདུ་ཤེས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལྷག་ལུས་སུ་འཇོག་པར་བྱ་ཞེས་མིག་ཆུ་དང་བཅས་བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་དག་ལ་ཞུས་བ་ཡིན།
ཟུར་ཞུ།
ཕྲན་གྱིས་བྲིས་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་བཞིན། དྲ་རྒྱ་གཞན་དུ་འགོད་པ་དང། པར་སྐྲུན་བྱེད་པ། ཡང་ན་ཡིག་བསྒྱུར་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་མ་གནོད་པའི་འོག་ནས་དགག་རྒྱ་སོགས་ཅི་ཡང་མེད།
རང་གི་དམིགས་དོན་ནི་རིགས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་་སྐད་ཆ་ཞིག་གི་མགོ་སློང་བའི་ཆེད་དུ་བྲིས་བ་ཡིན། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་གང་གི་ཐད་ནས་མི་ཁག་གཅིག་གིས་རྣ་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། ཐལ་ཆེ་བ་འགའ་ཡོད་སྲིད་མོད།
ཞིབ་ཏུ་བསམ་ན་གང་གིས་ཐད་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཡོངས་རྫོགས་རྩ་གཏོར་གཏོང་དགོས་ཟེར་བ་ལས་འཇམ་པོར་ཡོད། རྩོམ་ཐུང་འདི་ལའང་དགེ་ཆོས་སྐོར་གྱི་རྩོད་རྙོག་ལྟར། ངའི་མགོ་ལ་ས་རྩོད་དང། ཆུ་རྩོད།
དོན་མེད་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པའང་ཐེ་ཚོམ་མེད། ཡིན་ནའང་རྩོམ་འདིའི་དོན་གནད་ལ་ལུང་རིགས་གང་གི་ཐད་ནས་ལན་ཐོག་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་རེ་བ་མེད། རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གོང་དུ་མང་པོ་བཤད་ཡོད་པ་བཞིན། བོད་ཀྱི་གསར་བརྗེ་བ་དག་ལ་རིགས་པ་མེད། གཏན་ཚིགས་མེད། ཡོད་པ་ནི་རིག་གསར་ལྟར་སྐད་འབོད་དྲག་པོ་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་བས་མང་པོ་ཞིག་གིས་མ་གོ་ཁུལ་ལམ། མ་ཤེས་ཁུལ་བྱེད་ནས་སྡོད་པའང་ཡོང་བའང་སྔོན་དཔག་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་རྙིང་གཏོར་གྱི་ལྟ་བ་འདི་ད་ལྟ་རིག་པའི་གནས་ཞིག་ལ་བརྩིས་ཏེ། ཆུ་ཚོད་མང་པོར་འཕྲོ་བརླག་གིས་ལན་འདེབས་སོགས་བྱ་དགོས་བ་ནི་དུས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་སླེབས་པ་མཚོན་ཡོད།

དཔེ་དེབ་རྣམས་ཀྱི་ཐོ་བཀོད་པ།
༼༡༽མོའི་ཙེ་ཏུང་གི་གཅེས་བསྡུས། དང་པོ། གཉིས་བ། གསུམ། བཞི་བ། ༡༩༦༧། པེ་ཅིན། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།
༼༢༽དོན་གྲུབ་རྒྱལ་གྱི་གསུང་འབུམ། པོད་ཆ་ཚང། ༡༩༩༧། པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།
༼༣༽དཔྱོད་ཤེས་རྒྱང་འབོད། ཞོགས་དུང་གིས་བརྩམས། ༢༠༠༨། ལན་ཀྲིག། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།
༼༤༽རང་གྲོལ་ཞིབ་འཇུག། ཆོས་སྐྱོང་གིས་བརྩམས། ༢༠༠༦། ལན་ཀྲིག། ཀན་སུའུ་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང།
༼༥༽པད་མ་འབུམ། ༡༩༩༩. མི་རབས་གསར་པའི་སྙིང་ཁམས་ཀྱི་འཕར་ལྡིང་། སྙན་ངག་གསར་པའི་སྐོར་གླེང་བ།
་༢༠༠༠ དྲན་ཐོ་སྨིན་དྲུག་སྐེ་འཁྱོག་
་༢༠༠༡ དྲན་ཐོ་རྡོ་རིང་མ།

Discount Luxury Watches and Designer Watches
VIDEO PORNO XXX Minnesota other anime convention

iShares MSCI Italy Capped ETF NYSEARCA
Wedding Dresses You can read blogs written by celebrities

Real Estate's PhDs and MBAs
VIDEOS PORNO The Best Mexican Vacation Packages

The Big Idea Behind The Doll Market
Free Games and looks younger than her age

Renaissance New York Hotel 57
Kostenlose Pornos von what are the your own 3 good fashion different blogs

Benz launches Buffalo Fashion Week Sept
PORNO FRANCAIS top to be able to optimistic within dark blue control key

NAVAJO ARTISTS STRONG PRESENCE INDIAN MARKET 2011
PORNO XXX safe oem who have sizeable upside

Dress For Success In The Job Interview
Filme Porno Florsheim Mens Danforth Driver7
བསྟོད།6

དཔྱད་མཆན:

评论已关闭,往期评论:

0%བཟང་མཆན།

  • བཟང་མཆན:(0%)
  • འབྲིང་མཆན:(0%)
  • ཐ་མཆན:(0%)

དཔྱད་མཆན་གསར་བ།

  1. བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་།
    བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་།སྤེལ་དུས་ནི།  

    ཁྱེད་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་འདི་ནི་ལེགས་པ འི་ཆ་མཐོང་ལ་ངན་པའི་ཆ་ཡང་མཐོང་སོང་།བོང་རྫི་ལགས་འུར་མ་ལངས།ངན་པའི་ཆ་དེ་ཤུགས་ཆེ་སོང་།

抱歉,评论已关闭!