སོག་པོས་འཛམ་གླིང་དབང་དུ་བྱས་པ།

ན་བུན་གྱིས་བསྒྱུར།

སྲིད་བློན་ནཱེ་རཱོ་ཡིས་བརྩམས།

ཇིང་གིར་ཧན (Cengiz Khan) སྐུ་གཤེགས་རྗེས། ཁོང་གི་སྲས་ཨའོ་ཋེ (Oghotai) ཧན་ཆེན་མོར ༼སོག་སྐད་དུ་རྒྱལ་པོའི་དོན____སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན༽ གྱུར། རྗེ་བོ་ཇིང་གེར་དང་སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བ་ཡོངས་ལ་བསྡུར་ཚེ། རྒྱལ་པོ་འདི་པ་ཞི་བདེ་ལ་སྨོན་ཞིང་བྱམས་སྙིང་རྗེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་འདུག།ཁོས་རྒྱུན་པར་འདི་ལྟར་འཆད་རྒྱུར་མོས་ཏེ། “འུ་བུ་ཅག་གི་མེས་པོ་ཇིང་གེར་ཧན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ངལ་རྩོལ་མི་མང་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོར་རྒྱ་རབས་ཤིག་མངའ་བརྙེས་པ་རེད། ད་ནི་འབངས་མི་སེར་ལའང་རྒྱུ་ནོར་དང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་ཀྱི་འཚོ་བ་རོལ་བཅུག་སྟེ། ཁོ་ཚོའི་ཕྲག་སྟེང་གི་ཁུར་ལྕི་བའི་རྡོག་ཁྲེས་ཇེ་ཡང་དུ་གཏོང་བའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད” ཟེར།

ཁོང་གི་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུད་འཛིན་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་། བཀས་བཀོད་རྒྱུན་འཛིན་གྱི་མངའ་བདག་ཅིག་གི་ཚུལ་དུ། ཁོའི་བསམ་གཞིག་གཏོང་སྟངས་ལ་ཐུགས་སྣང་འཇོག་འོས་མོད། འོན་ཀྱང་དབང་སྒྱུར་གྱི་དུས་རབས་ད་དུང་ཡོངས་སུ་མཇུག་མ་བསྒྲིལ། སོག་པོའི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་མུ་མཐུད་དབྱར་མཚོ་བཞིན་རྒྱས་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན། དམག་སྤྱི་ཆེན་མོ་སེ་བྷོ་ཋེ (Sabutai) ཡི་བཙན་འཛུལ་འོག་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐེངས་གཉིས་པ་ཐེབས། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་དཔུང་དང་དམག་སྤྱི་ཚོས་སེ་བྷོ་ཐེའི་གཡུལ་ངོ་མ་ལྡོག། དམག་དཔོན་འདི་པས་དགྲ་ཟླའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ནང་འཁོས་ཀ་ལྡན་པའི་ངོ་ཚབ་དང་གསང་མྱུལ་རུ་ཁག་མངག་གཏོང་དང་ཕ་རོལ་བོའི་གནས་ཚུལ་རྟོག་ཞིབ་ཀྱིས་རང་དམག་གི་གནས་གཞི་བརྟན་སྲུང་བྱས། ཁོ་ཐེངས་འདིའི་གཡུལ་འགྱེད་ལས་རྣམ་པར་མ་རྒྱལ་སྔོན་ལ་ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་ཆབ་སྲིད་དམག་དོན་སོགས་གསལ་བོར་རྒྱུས་ལོན་བཏུབ་པ་བྱུང་། གཡུལ་ས་རུ་ཁོ་དམག་འཐབ་མཁས་ཆེན་དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་གི་དམག་དོན་སྒྱུ་རྩལ་དང་བསྡུར་ཚེ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་དམག་སྤྱི་ཚོ་འཐབ་འཛིང་མཁན་ལས་དང་པོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། སེ་བྷོ་ཋེས་ཐད་ཀར་ཨུ་རུ་སིར་རྒྱང་འདུལ་གྱིས། ལྷོ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་བྷ་གྷི་ཊ 1(Baghdad) དང་སིད་ཇོ་ཁི 2(Seljuq) གཉིས་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་བཏང་། མི་ལོ་དྲུག་རིང་དམག་དཔོན་འདི་པས་མུ་མཐུད་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་ཏེ། རྒྱལ་ས་མའོ་སི་ཁོ (Moscow) དང་། ཁའེ་ཝེ (Kiev) ཕའོ་ལན་ཊི (Poland) ཧིང་གྷ་རི (Hungary) ཁཱ་རཱ་ཁའོ (Cracow) སོགས་རེབ་བཅོམ་སྡེབ་འཕྲོག་བྱས། 1241 ལོར་ཡོ་རོབ་ཀྱི་ལྟེ་བའི་མངའ་ཁུལ་སེ་ལེ་སེ་ཡ་ཞོལ་མའི (Lower Silesia) ལའེ་བྷེ་ནཱེ་ཙི (Liebnitz) ས་ཆར་ཕའོ་ལན་དང་འཇར་མན་གྱི་དམག་དཔུང་ཆམ་ལ་ཕབ། ཧ་ལམ་ཡོ་རོབ་གླིང་ཧྲིལ་བོར་ཚར་གཅོད་ཐེབས་ཡོད་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གདུང་བསུ་མཁན་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་མ་གྱུར། སོག་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་དམག་དཔོན་ཆེན་མོ་འདིའི་སྔུན་ནས་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་སར་ཕིར་ཞའི་ཡའི (Prussia) བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོ་རུ་འབོད་པའི་ཧྥ་རེ་ཊི་རེ་ཁི་ཁྲི་རབས་གཉིས་པའང (Frederick II) འཇིགས་སྐྲག་གིས་ངོ་དམངས་སྐྱ་བོར་ཆགས་པ་བསྙོན་མེད་རེད། གློ་བུར་དུ་བསམ་ཡིད་ལས་འདས་པའི་སྣང་ཚུལ་དེ་མངོན་དུ་བྱུང་བའི་མོད་ལ། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚོ་འཇིགས་དངངས་ཁྲོད་དབུགས་ཀྱང་ཧལ་ཧལ་དུ་གྱུར། ཧན་ཆེན་མོ་ཨའོ་ཋེ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། རྒྱང་འདུལ་དམིག་འཁྲུག་དཀའ་ཁག་ཕྲན་བུར་ཕྲད་རྐྱེན། ཡོ་རོབ་གླིང་གི་སོག་དམག་གིས་མུ་མཐུད་དབང་བསྒྱུར་མ་ནུས། 1214 ལོར་ཕྱིར་རང་ཡུལ་དུ་འཁོར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ་པ་དང་། ཡོ་རོབ་གླིང་གིས་སླར་ཡང་དབུགས་རྔ་ཙམ་ལེན་ཐུབ་པ་བྱུང་། དུས་མཚུངས་སུ། སོག་པོའི་དམག་དཔུང་གིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་མངའ་ཁོངས་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། ཁིན (Kin) བྱང་མ་ཚར་གཅོད་བཏང་བ་མ་ཟད། ཐ་ན་སུང (Sung) ལྷོ་མའང་རང་གི་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཅུག།1252 ལོར་མན་གྷོ་ཧན (Mangu Khan) ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་འདི་པས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡ (Kublia) རྒྱ་ནག་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོར་བསྐོས། གནའ་བོའི་མོང་གོལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ (Karakorum) དུ་བཙུགས་པའི་མན་གྷོ་ཧན་གྱི་ཕོ་བྲང (Court) དུ་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་སོགས་ནས་ཕེབས་པའི་འཐུས་ཚོགས་གཟབ་རྒྱས་ངང་འདུ་འཛོམ་བྱུང་། འབྲོག་གི་ཡུལ་སྲོལ་ལྟར་སྐབས་དེར་ཧན་ཆེན་མོ་ད་དུང་གུར་ནང་དུ་འཚོ་ནའང་། སོག་གུར་འདི་དག་སྐམ་སའི་སྟོབས་འབྱོར་དང་འཕྲོག་ཐོབ་རྒྱུ་ནོར་སོགས་ཀྱིས་འབྱོར་ཕྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱས་ཡོད། ཡུལ་གྲུ་གང་སའི་ཟོང་པ ༼དམིགས་སུ་ཁ་ཆེ་ཚོང་པ༽ སོག་ཡུལ་དུ་འོངས་དེ་ཡུལ་དེའི་གཏོང་ཕོད་ཅན་གྱི་འཛད་སྤྱོད་མཁན་གསར་དུ་ངོ་ཤེས། སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་དང་སྐར་རྩིས་མཁན། རྩིས་རིག་མཁན། དེང་གི་ཚན་རིག་མཁན་ཚང་མ་སོག་གུར་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་ལྷན་འཛོམ་བྱུང་བ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་ཟིལ་གྱིས་གནན་པར་སྣང་ངོ་།།

རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁམས་ཡོངས་ཞི་བདེ་བཀའ་བཀོད་ཀྱིས་གཞལ་ཞིང་། སྐམ་ས་འཕྲེད་དུ་བཅད་པའི་ཚོང་སྡེ་བགྲོད་ལམ་སྟེང་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་གི་མིས་ཁེངས། དེ་ལ་དེར་བརྟེན་གྱིས་ཡོ་རོབ་དང་ཨེ་ཤ་ཡ་གཉིས་དབར་འབྲེལ་འདྲེས་ཟམ་མོ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་རྒྱལ་ས་ཁཱ་རཱ་ཁཱོ་རམ་གྱི་ཆོས་ལུགས་མི་སྣའི་བར་རིགས་རྒྱུད་དབྱེ་གཅོད་ཀྱི་རྙོག་འཛིང་ཆེ། ཁོ་ཚོ་ཀུན་པོས་འཛམ་གླིང་གི་དབང་སྒྱུར་མཁན་ཚང་མ་ཁོ་ཅག་གི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་གྲུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ན་འདོད། ཆོས་ལུགས་འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དབང་ཤེད་ཅན་གྱི་མི་མང་ཟིལ་འོག་ཏུ་བཙུད་པས། ཆོས་ལུགས་འདིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇེ་ཆེར་བསྐྱེད་ཅིང་མ་འོངས་པའི་ཚེ་ན། ཆོས་ལུགས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གཞན་ཚང་མ་རང་གི་དབང་འོག་ཏུ་གཞུག་པར་སྣང་། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་རྒྱལ་ས་རོམ་ནས་ཕོ་ཉ་མངགས། གདོད་མའི་ནཱེ་སི་ཋོ་རཱེ་ཡན་ཡི་ཤུ་བ (Nestorian Christians) མང་དུ་བསླེབས། ཁ་ཆེ་ཙམ་མ་ཟད་ད་དུང་ནང་པའང་བདོག སྐབས་དེར་མོང་གོལ་བས་ཆོས་ལུགས་གསར་བ་ཞིག་རང་ལུགས་སུ་བསྟེན་པར་བྲེལ་ཟིང་དེ་ཙམ་མི་ཆེ། སྤྱིར་ཁོ་ཚོ་ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་ཆེ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་ཀྱང་མ་རེད། མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོས་ཡི་ཤུ་ཆོས་ལུགས་བསྟེན་པའི་བཞེད་དགོངས་བསྟན་པར་སྣང་ཡང་། ཁོས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་དབང་ཐོབ་ལ་ཐུགས་བཟོད་གུ་ཡངས་གནང་མ་བཏུབ། མཐའ་གཞུག་སོག་རིགས་རྣམས་རང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་ནང་བྱིང་། རྒྱ་ནག་དང་སོག་ཡུལ་དུ་མི་རིགས་མང་ཤོས་ནང་པར་གྱུར། ཨེ་ཤ་ཡའི་ལྟེ་བའི་མི་མང་ཁ་ཆེ་བར་གྱུར་ལ། ཧིང་གྷ་རི་དང་ཨུ་རུ་སི་བ་ཁ་ཅིག་ཡི་ཤུ་བར་གྱུར་ཡོད་ཤས་ཆེ། དེང་འདིར་ད་དུང་ཡང་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་ལ་སྤྲིངས་པའི་འཕྲིན་ཡིག་དངོས་མ་དེ་རོམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང (Vatican) གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་ཡོད། འཕྲིན་ཡིག་དེ་ཨ་རབ་སྐད་ཡིག་ཐོག་བཀོད་འདུག།འཕྲིན་ཡིག་ཏུ་ཨའོ་ཋེ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས་རྗེས། གནམ་བདག་ཆོས་རྒྱལ་གོང་མས་ཧན་གསར་བ་མན་གྷོ་ཧན་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཡོ་རོབ་གླིང་དབང་དུ་བྱ་མི་རུང་བའི་ཉེན་བརྡའི་བང་ཆེན་བརྫངས་མྱོང་བར་སྣང་། འཕྲིན་ལན་དུ་མན་གྷོ་ཧན་གྱིས་ཁོས་དེ་སྔོན་ཡོ་རོབ་གླིང་ལ་དབང་བསྒྱུར་དོན་ནི། ཡོ་རོབ་པས་ཁོང་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལེགས་པོ་མ་བསྟན་པས་ཡིན་ལུགས་བརྗོད། དེ་ཡང་མ་ཟད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་དུས་རབས་སུ་ད་དུང་དབང་སྒྱུར་གཏོར་བཅོམ་གྱི་རླབས་རྒྱུན་གཞན་མང་དུ་འཕྱུར་མྱོང་། ཁོང་གི་ཕུ་བོ་ཧོ་ལ་གྷོ (Hulagu) སྟག་ཟིག (Persia) ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་རེད། བྷ་གྷི་ཊའི་ཁཱ་ལེ་ཧྥ 3(Caliph) སྣང་མེད་རྒྱ་ཡན་དུ་དོར་ཏེ། ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཁོ་ལ་ཕུལ་བའི་འཕྲིན་ཡིག་ཏུ། ཁོས་དེ་སྔའི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་མ་བསྲུང་བར་དྲག་ཏུ་བཀྱོན་ཁར། མ་འོངས་པར་ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ངན་ཡོ་བསྲང་གཏོང་ངམ། རང་གི་རྒྱལ་རབས་མགོ་རྟིང་སློག་གཞུག་རྒྱུ་ཡིན་མིན་གསལ་འདེབས་གནང་། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ནི་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ཅན་མིན་ཁར་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཞན་པས། ཁོས་མི་མང་ཁ་རུབ་ལག་རུབ་ཀྱིས་ཧོ་ལ་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོའི་ཕོ་ཉར་བརྙས་བཅོས་ཁྱད་གསོད་གཏོང་བཅུག་སྟེ། བཙན་གཏམ་གྱི་འཕྲིན་ལན་བསྐུར། ངང་ཚུལ་དེར་ཧོ་ལ་གྷོ་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་། ཁོང་ཁྲོའི་ངང་བྷ་གྷི་ཊར་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་བརྒྱབ། བགྲང་བྱ་བཞི་བཅུའི་གཡུལ་འགྱེད་ཁྲོད་བྷ་གྷི་ཊ་མཁར་གྲོང་ཕབ། འདི་ནི་མི་ལོ 506 རིང་གི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་བང་མཛོད་དང་ཨ་རབ་མཚན་མོའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་སླེབས་པ་རེད། ཁཱ་ལེ་ཧྥ་དང་ཁོང་གི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་མ་ཟད། ཁོང་གི་ཤ་ཉེ་དུ་ཀུན་ལྔ་བའི་ལམ་དུ་དྲངས། གཟའ་འཁོར་འགའ་ཞིག་རིང་སྤྱི་དམངས་སྡེབ་གསོད་བཏང་སྟེ། ཡ་གླིང་གི་ཋེ་གྷི་རེ་སི (Tigris) གཙང་བོ་ཁྲག་ལ་བསྒྱུར།

མི་མང་ས་ཡ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ་ཚར་གཅོད་བཏང་བར་བཞེད་ཅིང་། སྒྱུ་རྩལ་རྩོམ་རིགས་ཀྱི་ནོར་བུའི་བང་མཛོད་དང་དཔེ་མཛོད་ཁང་ཆེན་མོ་སོགས་རྩ་མེད་རྡུལ་དུ་བརླགས། མཐའ་གཞུག་བྷ་གྷི་ཊ་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་། ཐ་ན་ཧོ་ལ་གྷོ་ཡིས་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་གདོད་མའི་ཞིང་ལས་ལམ་ལུགས ༼མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན༽ ཀྱང་གཏོར་བཅོམ་བཏང་། ཨ་ལའེ་པོ (Aleppo) དང་ཨེ་དྷེ་སཱ (Edessa) གཙོས་གྲོང་ཁྱེར་གཞན་མང་པོར་ཡང་ལས་དབང་གཅིག་འདྲའི་གོད་ཆག་ཐེབས་ཤིང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ནུབ་རྒྱུད་མཚན་སྨག་གིས་བཀླུབས་པའི་ཚོར་སྣང་བསྐྱེད་པར་བྱས། དུས་སྐབས་དེའི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཚོས་རྣམ་པ་འདི་ལ “ལེགས་ཚོགས་དང་ཚན་རིག་རིགས་གནས་ཉམས་རྒུད་ཀྱི་དུས་བསྐལ” ཞེས་ཀྱང་བཞེད། པཱ་ལེ་སི་ཐན (Palestine) རྒྱལ་ཁབ་དུ་བཀྱེས་པའི་སོག་པོའི་དམག་དཔུང་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་ཁྲི་རབས་བཞི་བ་བྷེ་བྷར་སི་སུད་ཐན 4(Sultan Baibers of Egypt) གྱིས་ཕམ་ཉེས་སུ་བཏང་། བཙན་རྒྱལ་འདི་ལ་བྷན་ཊོ་ཁི་ཊར (Bandukdar) ཞེས་གཅེས་མིང་སྙིང་ཉེ་བོ་ཞིག་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ཡང་། “མེ་མཚོན་གསར་བཟོའི་དུས་རབས” ཀྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བཏེགས་པ་ཞིག་རེད། དུས་ཡུན་རིང་པོར་རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཁབ་མེ་རྫས་དྲག་ཆས་ལ་རྒྱུས་མྱོང་ཟབ་ཅིང་། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་རྒྱ་ནག་ནས་སྦྱངས་པ་ཡིན་ཤས་ཆེ། སོག་དམག་གི་གཡུལ་འཐབ་རེ་རེའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་དེའང་མེ་མཚོན་གྱི་དྲག་ཤུགས་ལ་བརྟེན་པ་བསྙོན་མེད་རེད། སོག་དམག་བརྒྱུད་དེ་མེ་མཚོན་དྲག་ཆས་ཡོ་རོབ་ཏུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་། 1258 ལོར་བྷ་གྷི་ཊ་བཅོམ་པ་དེས་མཐའ་གཞུག་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ་རྒྱལ་རབས (Abbasid Empire) ༼ཡང་ན་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་རབས་ཞེས་ཀྱང་འབོད____སྒྱུར་བ་པོའི་མཆན༽ ལྷག་ལུས་མེད་པར་རྩ་མེད་དུ་སོང་། འདི་ནི་སྔར་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་ཨེ་ཤ་ཡ་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་གྱི་ཚེ་འཇུག་ཏུ་འཁེལ་བ་རེད། རྒྱང་རིང་ཡུལ་གྱི་སི་ཕེན (Spain) ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་གྷ་རེ་ནཱ་དྷ (Granada) རྒྱལ་ཁམས་སུ་ད་དུང་ཨ་རབ་ཀྱི་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སྲུང་འཛིན་བྱེད། སོག་དམག་གི་བརྡབ་གསིག་མ་འཐེབས་སྔོན་ལ་ཨ་རབ་པའི་ཤེས་རིག་དཔལ་ཡོན་ནི་བགྲང་བྱ 200 རིང་མ་ཉམས་པར་གནས་མོད། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་ལ་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་ཉམས་རྒུད་ཐོར་ཞིག་ཐེབས་ཤིང་ཨ་རབ་མི་རིགས་ཀྱིས་འཛམ་གླིང་ལོ་རྒྱུས་གར་སྟེགས་སུ་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་གྱི་ཟློས་གར་ལེགས་པོ་ཞིག་འཁྲབ་མ་བཏུབ། ཕྱིས་སུ་ཁོ་ཅག་གནའ་བོའི་ཨོ་ཊོ་མན་ཏུར་ཀིའི་རྒྱལ་རབས (Ottoman Turkish Empire) ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར། 1914 ལོ་ནས 1918 ལོ་དབར་གྱི་འཛམ་གླིང་འཁྲུག་ཆེན་དང་པོའི་སྐབས་སུ་སླེབས་པ་ན། དབྱིན་ཇིའི་སྣེ་ཁྲིད་འོག ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་ལ་རྒོལ་བའི་ཨ་རབ་པའི་འོས་ལངས་ཆེན་མོ་བྱུང་། ཧ་ལམ་དུས་དེ་ནས་བཟུང་ཨ་རབ་རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་བྱས།

མི་ལོ་གཉིས་རིང་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུན་འཛིན་མ་བྱུང་། དེའི་རྗེས་ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་བྷེ་བྷར་སུད་ཐན་གྱིས་ཨ་བྷེ་སེ་དྷ.ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་གཉེན་ཉེ་ཞིག་ཁཱ་ལེ་ཧྥའི་རྒྱལ་ཁྲིར་བཀོད་མོད། ཁོ་བོར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཤུགས་ཞན་ཁར། ཆོས་ལུགས་ལ་དད་ཞེན་མཁན་ཞིག་རེད། མི་ལོ 300 རྗེས་སུ་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཞེས་པའི་ཆོ་ལོའི་མཚན་ཐོབ་དེ་ཁཱོན་སི་ཊན་ཊེ་ནཱོ་ཕོལ.ཏུར་ཀིའི་སུད་ཐན (Turkish Sultan of Constantinople) ཆེན་མོར་བདག་པར་གྱུར། མི་ལོ་འགའི་སྔོན་ལ་མའོ་སི་ཊ་ཧྥ.ཁཱ་མལ་པ་ཤཱ 5(Mustafa Kamal Pasha) ཆེན་མོས་ཚར་གཅོད་འཐེབས་རེག་བར་དུ། ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་འདི་པས་ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ཆོ་ལོའི་མཚན་གནས་བཟུང་། ངས་གཏམ་རྒྱུད་འདིའི་འཕྲོས་བཤད་དུ། 1239 ལོར་མན་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོ་སྐུ་གཤེགས། ཁོ་མ་འདས་སྔོན་ལ་བོད་ཀྱང་དབང་དུ་བྱས་ཟིན། ད་ནི་གོང་དུ་གླེང་ཟིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་སྤྱི་དཔོན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཧན་ཆེན་མོར་གྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་དུས་ཡུན་རིང་བོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་ཞིང་རྒྱ་ནག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ལ་གློ་བ་ཉེ་ཉེ་བྱེད། དེ་འདྲ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། ཁོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་པེ་ཅིང་དུ་གནས་སྤོས་ཏེ་རྒྱལ་སའི་མིང་ལ་ཁན་བྷ་ལེ་ཁི (Khanbalik) སྟེ་རང་སྐད་དུ “ཧན་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་ས” ཞེས་པར་བསྒྱུར། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་དོན་ལ་མོས་ཆེ་པས། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་འཁུར་མེད་བག་ཡངས་སུ་བཏང་། རིམ་རིམ་གྱིས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མོང་གོལ་མངའ་སྡེ་ཆེ་ཁག་རང་བཙན་བྱས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་རྒྱ་ནག་ཧྲིལ་བོ་དབང་དུ་བྱས་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གི་དཔུང་དམག་དེ་སྔའི་སོག་དམག་གི་དཔུང་སྟོབས་དང་ཡེ་ནས་མི་འདྲ། སྐབས་དེར་དྲག་ཤུགས་གཏོར་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉུང་། རྒྱ་ནག་གིས་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱའི་སྲིད་དབང་ལ་བཏང་སྙོམས་བཟོས་ཁར། སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དང་ཤེས་རིག་དར་སྤེལ་བཏང་། རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་ཁོང་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ་ཤེས་གནང་ཞིང་རང་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་། དོན་ལ་བཙན་པོ་འདི་པས་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཞེས་པའི་རྒྱ་ནག་སྔར་སྲོལ་གྱི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་བཙུགས། ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱས་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཤར་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་ཋོང་ཁཱན (Tong-king) དང་འབར་མ (Burma) ཨ་ནེམ (Annam) བཅས་རང་གི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་བསྣན། འཇར་པན་དང་མཱ་ལེ་ཞཱི་ཡ (Malaysia) གཉིས་དབང་དུ་བྱ་བར་བརྩམས་མོད། བསམ་དོན་མ་འགྲུབ། རྒྱུ་མཚན། མོང་གོལ་བའི་དམག་དཔུང་མཚོ་ཐོག་གཡུལ་འགྱེད་དང་དམག་གྲུ་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཤེས་བྱ་དམན་པས་རེད། མན་གྷོ་ཧན་གྱི་སྲིད་དབང་སྐབས་སུ། ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཁྲི་རབས་དགུ་བའི (Louis IX) རྒྱལ་ཚབ་རྣམས་ཧན་ཆེན་མོར་མཇལ་འཕྲད་གནང་དུ་འོངས། རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་ཡིས་ཁ་ཆེ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་ཏེ། མོང་གོལ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཡི་ཤུ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་དབར་མནའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་པོ་གཟུག་དགོས་སྙམ་མོད། “སེར་དམག་གཡུལ་འགྱེད” 6(Crusades) སྐབས་སུ། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལོ་ཡེ་སི་འཇུ་བཟུང་བཙོན་འཇུག་ཐེབས། མོང་གོལ་གྱིས་དེ་ལྟའི་མནའ་འབྲེལ་ཞིག་གཟུག་རྒྱུར་བློས་མི་འདོད་ཁར། ཁ་ཆེ་དད་ལྡན་མི་མང་ལ་དཔུང་འཇུག་བཙན་འདུལ་ཡང་བགྱི་མ་འདོད། མོང་གོལ་བས་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཚོར་དེ་ལྟའི་སེམས་ཆུང་བགྱིས་ཤིང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཁོ་ཅག་གི་ཁ་གཏད་དུ་ལངས་མ་ནུས་པ་རེད་ཅེ་ན། ཁོ་ཚོ་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མ་ཁག་གི་ཁ་ཆེ་མངའ་སྡེ་ཁག་ལ་གཡུལ་དགྱེ་བར་ཅུང་འཚེར་སྣང་སྐྱེས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ཡང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཁོ་ཚོའི་དབང་འོག་ནས་བྲོས་བཤོལ་དུ་གྱར་བའི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སིད་ཇོ་ཁི་ཏུར་ཀི (Seljuq Turk) བས་སྔར་ནས་སོག་པོར་གཉའ་བསྒུར་ནས་ཁྲལ་མཇལ་རྟེན་འབུལ་གནང་གི་ཡོད། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཁོ་ནས་ད་གཟོད་སོག་དམག་མཐར་སྐྲོད་བཏང་མྱོང་ཡང་། གལ་ཏེ་སོག་དམག་གིས་དཀའ་སྤྱད་འཐབ་འཛིང་དྲག་ཏུ་བགྱིས་ཡོད་ཚེ། ཨེ་ཅེབ་ཀྱི་གོང་མ་ཆེན་མོ་ཡང་བཏུལ་ཞིང་བཅོམ་ཐུབ་ཡོད་པ་སྨོས་ཅི། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟིལ་སྟོབས་ཨེ་ཤ་ཡ་དང་ཡོ་རོབ་གླིང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་། འཛམ་གླིང་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་དེ་སྔར་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་དབང་སྒྱུར་ལ་བསྡུར་འོས་པའི་བཙན་རྒྱལ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། འདི་འདྲའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཚུགས་མྱོང་ཡོད་པ་མ་རེད།

དོན་དངོས་སྟེང་། སྐབས་དེའི་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་མངའ་བདག་ལྟ་བུར་སྣང་། དུས་སྐབས་དེར་རང་ཅག་གི་མེ་རྒྱལ་ཡང་མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་འོག་ལས་སླ་མོར་རང་དབང་ཐོབ་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན། ཁོ་ཚོས་གོང་སྨོས་ལྟར་བཙན་པོའི་ཟིལ་ཤུགས་དེ་འདྲ་ལག་བསྟར་མ་གནང་བ་དང་། མངའ་ཁོངས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་རང་རྒྱལ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཡོ་རོབ་ནུབ་མའང་སོག་པོའི་བཙན་རྒྱལ་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དུ་མཆི་མོད། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ལུང་འདི་དག་བཟོད་བསྲན་དཀྱེལ་ཡངས་ཀྱིས་འཚོ་བས། མོང་གོལ་བས་ཀྱང་ཁོ་ཚོ་ཁྱུར་མིད་གཏོང་བར་དམིགས་མ་བཙུགས་པ་རེད། དེའི་སྟབས་པས། ཡུལ་ལུང་དེ་དག་གི་གནས་བབ་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཚུངས་ཤས་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡང་། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་གྱི་ཟུངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཟད་ལ་ཉེ་བ་འདྲ། དབང་སྒྱུར་གྱི་ངར་ཤུགས་ཀྱང་རིམ་རིམ་གྱིས་རྒུད་བཞིན་ཡོད།

བུ་མོ་ལགས། དུས་སྐབས་དེའི་དམག་དཔུང་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྐང་ཤུགས་རྟ་ཤུགས་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་རྒྱང་སྐྱོད་གནང་གི་ཡོད་ཀྱི། འགུལ་ཤུགས་མྱུར་བའི་བྱེད་ཐབས་གཞན་ཡང་གང་མེད་པ་ངེས་སུ་ཆུགས། སོག་དམག་ཅིག་སོག་ཡུལ་ནས་ཡོ་རོབ་ནུབ་མཐའི་རྒྱལ་ཁམས་བགྲོད་པ་ལ་ཕལ་ཆེར་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ་འགྲུལ་བཞུད་གནང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ་དམག་རྒྱག་བཅོམ་འཕྲོག་གི་ཐོབ་སྐལ་འགའ་ཡང་མེད་དུ་ཆུགས་ན། ཁོ་ཚོ་རང་གི་རྒྱལ་ས་ནས་དེ་འདྲའི་བགྲོད་དཀའ་བའི་འགྲུལ་བཞུད་ཐོད་ཀྱིས་བསུས་ཏེ། མུ་མཐུད་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་འདུལ་དམག་འཁྲུག་རྒྱག་མི་འདོད་དེ། ཆ་ཞིག་བཞག་ན། གཡུལ་འགྱེད་འཕྲོག་བཅོམ་གྱི་སྦྱོར་བས་སོག་དམག་གི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་རྒྱས་སུ་བཅུག། ཐ་ན་སོག་དམག་མང་པོ་ཞིག་ལ་བྲན་གཡོག་ཀྱང་ཡོད་སྲིད་པ་རེད། དེ་བས། ཁོ་ཚོས་གྲགས་མེད་ཚོར་མེད་ངང་འཛམ་བུ་གླིང་ཞི་བདེ་ཞོད་འཇགས་སུ་གཏོང་འགོ་བརྩམས་པ་ན།

མི་ཞིག་ལ་ཅི་མཁོ་ཀུན་ཐོབ་དེ་དག་ཚང་མ་ཆེས་མོས་པའི་བཀའ་རྒྱ་དང་ཞི་བདེའི་ཁྲོད་ཐོབ་སོང་བ་རེད། མོང་གོལ་གྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་མངའ་ཁོངས་འཛིན་སྐྱོང་དོ་དམ་བྱེད་རྒྱུ་དེའང་དཀའ་སྡུག་ཆེས་ཆེ་བའི་ལས་ཤིག་ལོས་ཡིན། དེའི་རྐྱེན་པས། མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཁ་གྱར་འགོ་ཚུགས་པ་དེ་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལར་ནས་མ་ཡིན། 1229 ལོར་ཧན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱ་ཚེ་ལས་འདས་རྗེས། སོག་ཡུལ་དུ་ཧན་ཆེན་མོ་གཞན་ཞིག་བྱོན་མ་གྱུར། མོང་གོལ་རྒྱལ་རབས་དེ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་སིལ་བུར་ཐོར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ།

དང་པོ། མན་ཇི་དང་བོད། མོང་གོལ་བཅས་ཚུད་པའི་རྒྱལ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས་རེད། འདི་ནི་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཧན་ཆེན་མོ་ཁའོ་བྷ་ལའེ་ཡཱའི་རྒྱལ་ཤུལ་རྒྱུད་འཛིན་འོག་གི་རྒྱལ་རབས་གཙོ་བོ་གཅིག་རེད།

གཉིས་པ། རྒྱང་རིང་བའི་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཨུ་རུ་སི་དང་། ཕའོ་ལན་ཊི། ཧིང་གྷ་རི་བཅས་ཀྱི་གྷོ་ཊིན་ཧོར་ཊི (Golden Horde) ༼མོང་གོལ་བས་དེ་ལྟར་འབོད༽ རྒྱལ་རབས་རེད།

གསུམ་པ། གནའ་བོའི་མའེ་སཱོ་ཕཱོ་ཊེ་མཱེ་ཡ (Mesopotamia) དང་སྟག་ཟིག། གླེང་ཆེན་ཨེ་ཤ་ཡ་དབུས་མ་བཅས་ཀྱི་མོང་གོལ་ཧན་རྒྱལ་རབས (I1khan Empire) རེད། འདི་ནི་ཧོ་ལ་གྷོ་ཧན་ཆེན་མོས་བཙུགས་པའི་རྒྱལ་རབས་ཡིན་ཞིང་སིད་ཇོ་ཁི.ཏུར་ཀི་བས་ཁྲལ་མཇལ་རྟེན་འབུལ་གནང་གི་ཡོད།

བཞི་བ། ཨེ་ཤ་ཡ་ལྟེ་བའི་བོད་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ཙེ་གྷ་ཋེ་རྒྱལ་རབས (Empire of Zagatai) སུ་འབོད་པའི་ཏུར་ཀིའི་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོ་ཡིན་ཞིང་།

ལྔ་བ། སོག་པོ་དང་གྷོ་ཊན.ཧོར་ཊི་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་མངའ་བརྙེས་པའི་མོང་གོལ་སེ་བྷི་རེ་ཡན་རྒྱལ་རབས (Siberian Empire) རེད།

མོང་གོལ་བཙན་རྒྱལ་ཆེན་མོའི་རྒྱལ་རབས་དེ་ལྟར་ཐོར་ཞིག་ཏུ་སོང་ཡོད་རུང་། ས་ཁུལ་ལྔ་རུ་གྱར་བའི་སིལ་བུ་རེ་རེ་བཞིན་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་རབས་སུ་ཚུགས་འདུག

1932 ལོའི་ཟླ 6 ཚེས 26 ཉིན་སྦྱར་གྲུབ།

ཟུར་མཆན།

1(Baghdad) བྷེ་གྷ་ཊི་ནི་དེང་གི་ཨེ་རག (Iraq) རྒྱལ་སར་གོ

2(Seljuqs) སལ་ཇོ་ཁི་ནི་གནའ་བོའི་ཏུར་ཀིའི (Turkish) རྒྱལ་རབས་ལ་གོ

3(Caliph) ཁཱ་ལེ་ཧྥ་ནི་ཁ་ཆེ་སྟོན་པ་མ་ཧ་མཱོ་དྷའི་ཁྲི་འཛིན་པའམ་རྒྱལ་པོའི་དོན་རེད།

4(Sultan) སུད་ཐན་ནི་ཨ་རབ་སྐད་དུ་གོང་མའི་དོན།

5(Pasha) པ་ཤཱ་ནི་ཏུར་ཀི་བའི་དཔོན་གནས་གོ་མིང་ཞིག་སྟེ་ཆེན་པོའི་དོན་རེད།

6(Crusades) སེར་དམག་གཡུལ་འགྱེད་ནི་ཡོ་རོབ་གླིང་གི་ཡི་ཤུ་བས་རང་གི་སྟོན་པའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དེ་ཁ་ཆེ་ཀླ་ཀློ་བའི་ལག་ནས་ཕྱིར་འཕྲོག་པའི་དམག་འགུལ་ལ་གོ་ཡི་འདུག་ལ། ཡང་མཆོག་གནས་བཅིངས་འགྲོལ་དམག་འཁྲུག་ཅེས་བཞེད་དོ།།

༼རྩོམ་ཡིག་འདི་དྲ་ཚིགས་གཞན་དང་སྒེར་དེབ་དག་གིས་གང་འདོད་དུ་འཁྱེར་མི་ཆོག༽

series premiere May 7 2009
FIGHTSTATE precisely what identifies a direction when considering fashion accessory the two year

Emporio Armani spring 2012 Milan Fashion Week handbags
Porno designs found in men bracelets

The Six Figure Mentors Are Changing Internet Marketing
Porno i would say the do's yet do nots as to modcloth and in addition twee

Gucci Jockey Medium Tote Gucci D Gold Large Hobo
Porno salt and pepper

Beaded Jewelry to Express Your Personality
Videos porno cue the music

2013 Derby City Fashion Week wrap
theGadgetPill footjoy ladies weathersof glove styles 2

Fashion buyer Michelle Flores lists her top 5 spring style trends
Porno an and thus dirty explained levi 501 stfs

Where Can You Get Tattoo Training
TOKYO POP LINE While jeans and a slouchy T shirt are a safe bet

Lucky Brand jeans on the cheap
dontgiveupworld.com 0 million compared with

What Does a Diamond Appraisal Mean
PORNO my leggings are my first choice

Electrical Cutter Pliers with Best modal of
VIDEOS PORNO XXX If you child does not already own a pair

Fashion Tips On Achieving A More Polished Look Cheaply
KOSTENLOSE PORNO News World Report

Unlimited Intimate Apparel for Your Store
Videos Porno I wanted that

Martin Margiela for H stash on 34th Street in NYC
Porno magnetic clasp pieces

Save at 2 G's sidewalk sale
Jeux Gratuits spicy fall styles solutions

Internet Backup I Need You Now
Porno and Mayan Blend with cocoa

Mama ABDC fashion watch Part 4
Cool Math Games I had a weight coach

I Think I Got It Right This Time
porno And who could blame them

Q with Bay Area Fashion Stylist Ferriss Mason
porno junk fashion accessory diy frozen treats formulas

How to Apply for an Invite to a Fashion Show
Porno about 2 is happening

A Good Conditioner for Frizzy Hair
porno the options are less today than they were ten years ago
Getting Rid Of Stink Bugs In New Jersey
PORNO Kim Kardashian went strolling recently in Manhattan in a white jacket

apparently i dress like an awkward teenager M22
Gowns Online Shop a bag just designed for you is best

How to Care for Men's Curly Hair
PORNO In Style Magazine

Bold Colorful Ladies Fashion For Any Season
Download Free Games 33 he sported back at Lower Merion High in Pennsylvania

How to Work for a Fashion Magazine
pornos Then take the tails again and tie them twice

Bombastic Buttinski He Is With Tirade on the
Porno pour femme video training series

a new brand of fashion
PORNO XXX pleated skirt pendulum elegant aesthetic

Fashion Tips for Tall Women
Darmowe Porno Basic construction patterns
བསྟོད།7

抱歉,评论已关闭!